معرفی وبلاگ
این وبلاگ در مورد افرادی است که قصد سفر دارند و در انتخاب مکان آن دچار تردید هستند این عزیزان می توانند به وبلاگ ما نگاه بیندازند تا شاید انتخاب بهتری انجام دهند
دسته
جعبه لينك
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 227913
تعداد نوشته ها : 447
تعداد نظرات : 11
Rss
طراح قالب
GraphistThem225

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/IranKhuzestan.png/200px-IranKhuzestan.png

دسته ها : خوزستان

http://www.ichto.ir/LinkClick.aspx?fileticket=S0wztavhS0k%3d&tabid=495

دسته ها : خوزستان

مساحت استان خوزستان: 64055 كيلومتر مربع
جمعيت: 4274979 نفر (طبق سرشماري سال 1385)
مركز استان: شهر اهواز( جمعيت 985614 نفر)
استان خوزستان، درجنوب غربي ايران وشمال خليج فارس، بين 30 تا 33 درجه عرض شمالي و 47 تا 50 درجه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته است. اين استان از غرب با كشور عراق، از شمال با استان لرستان و ايلام، از شرق با استان هاي چهارمحال بختياري و كهگيلويه و بويراحمد و از جنوب با استان بو شهر و خليج فارس همسايه است. مركز اين استان، ‌شهرستان اهواز است اين استان داراي 23 شهرستان،51 بخش،127 دهستان و 54 شهر مي باشد.

دسته ها : خوزستان

آبادان، انديمشك، اهواز، ايذه، اميديه، باغملك، بندر ماهشهر،  بهبهان، خرمشهر، دزفول، دشت آزادگان، رامهرمز، شادگان، شوش، شوشتر، مسجدسليمان.

دسته ها : خوزستان

استان خوزستان كه يكي از مهم ترين و با ارزش ترين مناطق ايران است. در جنوب باختري ايران واقع شده و از جاذبه هاي كم نظير گردشگري در زمينه هاي طبيعي، تاريخي، معماري، اجتماعي و فرهنگي برخوردار است. سواحل زيباي خليج فارس در جنوب و كوه‌هاي بلند و برف‌گير در شمال و خاور جلگه‌ پست و گرم، چشم‌انداز و اقليم‌هاي متفاوتي در چهار سوي استان خوزستان فراهم آورده و يكي از زيباترين مناطق طبيعي ايران را رقم زده است. خوزستان يكي از باستاني ترين و تمدن خيزترين ناحيه هاي جهان بوده و جزو كهن ترين سرزمين هاي متمدن بشري محسوب مي شود. هر يك از شهرستان هاي اين استان در برگيرنده بناهاي تاريخي و معماري شگفت آوري هستند كه نمايان گر تمدن و هنر مردمان اين سرزمين در گذشته هاي دور است. بناهاي منحصر به فردي از دوره هاي مختلف تاريخي در اين ناحيه باقي مانده كه از با ارزش ترين ميراث هاي تاريخي ايران و جهان به شمار مي روند. چغازنبيل معروف ترين و مهم ترين اثر تاريخي– معماري اين منطقه است كه در شهرستان شوش ساخته شده است. زيگورات در قرن 13 پيش از ميلاد به صورت معبدي مطبق ساخته شده كه هم اكنون دو طبقه آن پا برجاست و به علت شگفتي اعجاب آور خود در سال 1979 ميلادي از سوي سازمان يونسكو به عنوان ميراث فرهنگي جهاني ثبت شد. اكروپل، آپادانا و شهر شاهي نيز هر يك بازمانده هاي شهرهاي باستاني منطقه شوش هستند. آرامگاه دانيال نبي و قلعه هاي قديمي نيز از مهم ترين آثار منطقه باستاني شوش اند كه هر يك نمايان گر هنر و تاريخ درخشان اين خطه در روزگار خود است. شهر قديمي جندي شاپور (اولين مركز دانشگاهي ايران) و پل ساساني (با 14 دهانه ي اصلي و 12 دهانه ي فرعي) نيز از مهم ترين و قديمي ترين آثار شهرستان دزفول در اين استان به شمار مي روند. آفتاب دل نشين، آب فراوان، خاك مرغوب و مردماني سخت كوش سبب شده اند. اين منطقه يكي از پرحاصل ترين نقاط ايران شده و لقب زرخيز را از آن خود نمايد. سواحل زيباي خليج فارس، باتلاق‌ها، نيزارها، جلگه‌هاي پست و گرم، اقليم متفاوت، تالاب ها و درياچه هاي متعدد؛ تضاد آشكاري را در محدوده‌ استان خوزستان به وجودآورده و موجب غنا و تنوع چشم گير جاذبه هاي طبيعي در اين منطقه شده است. همچنين خوزستان هستي و عظمت خود را به رودخانه هاي متعددي كه در اين سرزمين جاري اند، مديون است. جريان ۵ رودخانه بزرگ از جمله كارون، دز، كرخه در ميان اين سرزمين از سويي و قرارگيري سرزمين خوزستان در حاشيه خليج فارس از سوي ديگر، مناسب ترين موقعيت را براي خوزستان فراهم آورده است.كارون تنها رودخانه قابل كشتيراني ايران، با جلوه هاي بالاي جهانگردي به عنوان معروف ترين رودخانه در جغرافيا، ادبيات و تاريخ ايران در محدوده اين استان جاري است. كرخه به عنوان يكي از چهار منطقه طبيعي كشور شناخته شده است كه از نظر زيست محيطي ارزش فراواني دارد. بر اثر تنوع آب و هوا و نوع خاك، برخي از مناطق خوزستان را جنگل‌هاي تنك و بوته‌زار، درختچه‌ و درختان پوشانيده است. خليج فارس نيز با بيش از 200 نوع ماهي از نظر تنوع و ذخيره پروتئين از بهترين و كم نظيرترين ذخاير حيات وحش كشور به حساب مي‌آيد. چشم انداز زندگي انواع پرندگان دريايي در سواحل، تالاب ها و بيشه زارهاي اين منطقه؛ مناظر بديع و كم نظيري را به وجود آورده اند. در تالاب هاي هورالعظيم پرندگان و پستانداراني همچون مرغابي، غاز، پليكان، گراز، شغال، خرگوش و در تالاب ميانگران خوك وحشي، روباه، شغال، خرگوش، موش، انواع اردك، غاز، لك لك زيست مي كنند. منطقه حفاظت شده دز و كرخه، شيمبار، منگشت و هفت شهيدان و پناهگاه حيات وحش كرخه، دز، تالاب شادگان و منطقه شكار ممنوع كرائي از جمله مهم ترين زيستگاه هاي استان خوزستان محسوب مي شوند.

 

دسته ها : خوزستان

از زمان ورود اعراب به ايران اسلام دين اكثريت مردم خوزستان شد. تا قبل از قرن هشتم هجري مسلمانان به سني، حنفي، شافعي و معتزلي تقسيم مي‌شدند. در زمان سلطان محمد خدابنده تشيع در خوزستان رواج يافت و با قدرت گرفتن مشعشعيان و سپس صفويان شيعه مذهب اكثريت مردم خوزستان شد.

دسته ها : خوزستان

موزه آبادان: موزه آبادان يكي از موزه هاي كهن ايران است. اين موزه در سال 1338 با مجموعه آثاري از دوره ما قبل تاريخ و آثاري از دوره هاي متأخر تا دوره قاجاريه و نيز آثاري از هنرمندان كارگاه هاي هنرهاي سنتي افتتاح شد. در برپايي اين موزه مرحوم علي هانيال مساعدت بسيار نمود. ساختمان موزه با الهام از معماري سنتي ايران شكل گرفته است. اين ساختمان داراي گنبدي به ارتفاع 5.22 متر است كه متأثر از گنبد مقبره دانيال نبي شوش است. موزه آبادان در يك طبقه و داراي يك تالار اصلي و دو تالار جنبي است. تالار اصلي، محل نمايش آثار دائمي موزه از جمله آثار بدست آمده از شوش(هزاره اول ق.م) و آثار دوره صفوي و قاجاري است. همچنين آثار مردم شناسي و پوشاك سنتي مردم خوزستان نيز در بخش ديگري از موزه به نمايش گذاشته شده است.

موزه جنگ خرمشهر: ساختمان اين موزه در سال ۱۳۰۹ساخته شد، و تا پايان جنگ به عنوان بخش اداري شركت نفت به كار مي‌رفته است. در دوران هشت سال جنگ تحميلي اين ساختمان به عنوان محل ديدباني نيروهاي عراقي مورد استفاده قرار گرفت. با بازسازي گوشه‌اي از ساختمان اداري شركت نفت، در سال ۷۵ اين مكان به عنوان مركز فرهنگي دفاع مقدس افتتاح شد. مساحت مركز فرهنگي دو هزار و ۴٠۰ متر مربع و داراي كتابخانه تخصصي دفاع مقدس با حدود سه هزار جلد كتاب، سالن نمايش فيلم، آرامگاه سه شهيد گمنام كه در نوروز سال 85 در اين مكان دفن شده‌اند، مي‌‌باشد. با توجه به اينكه اين مركز محل ديدباني دشمنان در دوران جنگ بوده است، دست نوشته‌هاي اشغالگران عراقي بر روي ديوارهاي ساختمان به جاي مانده است، كه يكي از دست نوشته‌ها، جمله" آمده‌ايم تا بمانيم " بوده است كه در اين مركز، خودنمايي مي‌كند. مركز فرهنگي خرمشهر داراي چهار سالن مقاومت، اشغال، آزادسازي و بازسازي خرمشهر است. كه در هر بخش گوشه‌هايي از حماسه آن دوران را نشان مي‌دهد. همچنين در اين مركز فرهنگي، آثار به جامانده از سرداران شهيد حماسه مقاومت خرمشهر همچون سيد محمدعلي جهان‌آرا، بدالرضا موسوي، از فرماندهان سپاه خرمشهر و ديگر شهداي ارتش و سپاه و نيز ادوات نظامي آن دوران به نمايش گذاشته شده است. هر ساله بازديدكنندگان زيادي به ويژه در نوروز با توجه به حضور راهيان نور در خرمشهر، از اين مركز فرهنگي ديدن مي‌‌كنند.

موزه بهبهان: ساخت موزه بهبهان از آذر 1382 با گرد آوري اشياي براي بخش مردم شناسي آغاز شد. پس از پنج ماه اشياي گوناگوني مانند ابزار كشاورزي، وسايل زينتي، پوشاك سنتي، ظروف به كمك مردم از شهر بهبهان و روستاهاي پيرامون آن گردآوري شد. پس از ساخت مانكن‌ها و آماده سازي ساختمان، موزه بهبهان در سال 1384 در دو بخش باستان شناسي و مردم شناسي افتتاح گرديد. موزه داراي يك تالار بزرگ و سه تالار كوچك مي‌باشد. در تالار بزرگ گوشه‌هايي از زندگي، آداب و رسوم و حرفه هاي سنتي به نمايش گذاشته شده است، مانند مراسم عروسي، كشاورزي، عبابافي. در تالار دوم گوشه اي از يك خانه سنتي نشان داده شده است و در تالار سوم اشياي مردم شناسي و زيورآلات زنانه قرار دارد و آخرين تالار شامل نسخ خطي و سكه‌هاي مربوط به ادوار گوناگون و اشيايي از تمدن ايلام مي‌باشد.

 

دسته ها : خوزستان

قلعه سلاسل شوشتر: قلعه سلاسل كه در اثر جنگهاي متمادي و حوادثي چون سيل و زلزله بكلي ويران شده است در خيابان شريعتي در بخش غربي شهر روي يك بلندي مشرف بر رودخانه شطيط در مركز تقسيم آب مجموعه آبشارهاي شوشتر قرار دارد. قلعه سلاسل دژي است بسيار بزرگ داراي حياط ها، سربازخانه ها، طويله ها، حمام ها، شبستان ها، برج ها، باغچه ها، قورخانه، نقاره خانه، آشپزخانه، قاپي هاي متعدد و حوض هاي بزرگ، حصار و خندق كه اكنون بيشتر آن ويران و ساختمانها بر هم ريخته شده است. شكل قلعه بيضي غير منظم و جايش بسيار با صفا روي قطعه سنگي مشرف بر رود كارون واقع شده است. در درون قلعه فضاهاي مختلفي قرار داشته و اكنون شواهدي از اين گونه فضاها از جمله دروازه ها، شوادون ها، بقايايي از ساختمان ها و حوضچه ها و تنبوشه هاي سفالي انتقال آب و باغچه ها موجود است. قلعه داراي استحكامات عالي و چندين طبقه بوده كه داراي ابعاد گوناگون بوده و در ساخت آنها از ماسه سنگ، آجر و ساروج و خشت استفاده شده و حياط هاي متعدد قلعه بوسيله قلوه سنگ فرش شده بود كه اكنون بقاياي از آنها نيز موجود است. شواهد نشان مي‌دهد كه زندگي بطور مداوم از دوران ساساني تا دوران معاصر در اين قلعه جريان داشته ‌است اما متون تاريخي آن را به دوران هخامنشي نسبت مي‌دهند. طبق اسناد تاريخي قلعه سلاسل دولت نشين بوده كه بصورت محصور در دل خود فضاهاي مختلفي را جاي داده است. با توجه به موقعيت قرارگيري و وجود منابع آبي در آن، محلي مناسب براي مقاومت در برابر هجوم دشمنان بوده است. برخي مي گويند در قرن چهارم هجري شخصي بنام سلاسل اقدام به مرمت اين كهن دژ نموده است و نام او بر قلعه ماندگار شده است. اين بناي تاريخي كه به شماره 1117 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.

قلعه شوش: در سال 1897 ميلادي"ژان ماري ژاك دومورگان" براي تحقيق و اكتشاف به شوش آمد و دولت فرانسه را متقاعد كرد محلي امن و مناسب براي هيات باستان شناسي فرانسه در شوش ايجاد كند. به همين منظور بلندترين نقطه تپه هاي شوش يعني اكروپل براي اين منظور انتخاب و قلعه اي با يك طرح قرون وسطايي اروپا بر فراز آن ساخته شد. ساختمان اين قلعه كه با نظارت حاج مصطفي دزفولي و با مصالح محلي از جمله خشت بنا شد، تا سال 1912 ميلادي به انجام رسيد. قلعه باستاني شوش از مصالح تپه باستاني شوش توسط باستان‌شناسان فرانسوي ساخته شده در ساختار اين بنا، آجر كتيبه‌هايي از كليه آثار باستاني در شهر شوش از جمله چغازنبيل ديده مي‌شود. اين قلعه بسيار زيبا يكي از منحصر به فردترين آثار تاريخي در ايران است كه با هنر‌مندي تمام روي تپه باستاني شوش و در كنار كاخ آكروپل ساخته شده است. پلان قلعه ذوزنقه شكل است كه قاعده كوچك آن در سمت شمال واقع شده است. دور تا دور آن را راهرويي احاطه كرده ورديف اتاقهايي به سمت حياط، برگرد آن قرار گرفته اند. بنا بر اين گزارش، قلعه آكروپل يا شوش روى بلندترين نقطه شهر شوش بنا شده و شباهت بسيار زيادى به زندان باستيل فرانسه دارد. اين قلعه با استفاده از آجرهاى به دست آمده از كاخ داريوش و تعدادى از آجرهاى منقوش به خط ميخى چغازنبيل، به دست استادان دزفولى بنا شده است. تقسيم بندي كلي قلعه با دو حياط و فضاهاي پيرامون اين حياط شكل مي گيرد. قلعه داراي سه ورودي است كه يكي از آنها در حال حاضر مسدود مي باشد.


دسته ها : خوزستان

حمام بكان: اين حمام متعلق به دوره ساساني و مرتبط با شهر قديم ارجان است و در كنار رودخانه مارون در نزديكي روستاي امام رضا واقع شده است. معماري اين بنا به صورت چهار ايواني است كه در حال حاضر به علت اينكه كف آن تا ارتفاع زيادي بر اثر ريزش سقفها و سنگهاي كناره دره پر شده است، پلان آن كاملاً ديده نمي‏شود، يك قسمت مربع شكل مركزي است كه چهار ايوان در چهار جهت آن قرار داشته است. ايوانها كه در روي چهار ستون قرار داشته‏اند با طاقهاي جناقي به هم متصل شده و قسمت مركزي سقف گنبدي شكل داشته كه در حال حاضر ريخته است.

حمام كرناسيان: قدمت حمام كرناسيان دزفول به دوره زنديه بر مي گردد. اين حمام در شمالي ترين بخش بافت كهن دزفول (محله كرناسيان) قرار گرفته است. اين محله در ابتدا محل زندگي عشاير كوههاي كرناس (در شمال دزفول) بوده است. اين حمام افزون بر كرناسيان به نام هاي حمام نور و حمام حاج نصير نيز شناخته شده است. معمار اين حمام، استاد معزي بوده است. اين بنا با مساحت حدود 900 متر شامل دو بخش مردانه و زنانه بوده كه هر كدام از فضاها، از دالان ورودي، سر بينه، گرمخانه و سرويس هاي بهداشتي، تشكيل شده است. مياندر راهروي ارتباطي بين فضاي سرد (سربينه) و فضاي گرم (گرمخانه) است كه هم سبب جلوگيري از به هدر رفتن گرماي موجود در گرمخانه شده و هم از ورود مستقيم افراد به فضاي بيرون و مواجه شدن با هواي سرد جلوگيري مي كرده است. رفت و آمد در بخش زنانه براي ايجاد محدوديت، از پشت بام و از راه پلكان صورت مي گرفته كه ورودي آن در كوچه كنار (بخش خاوري) بوده است. فضاي داخلي آن داراي پيچ و خم زيادتري نسبت به فضاي مردانه بوده تا ورود افراد بيگانه (مردان) به بخش گرمخانه دشوارتر و با درنگ بيشتر انجام شود. اين سازه يكي از حمام هاي بزرگ شهر به شما مي رفته و مورد استفاده همگان بوده است. فضاهاي بخش مردانه 600 متر مربع و بخش زنانه 300 متر مربع مي باشد. سربينه ها شش ضلعي بوده و حجره هايي به صورت ايستاده بر هريك از ديوار ها براي رخت كن، ساخته شده است. در حجره اي كه پس از دالان ورودي قرار گرفته است، يك آجر كف به صورت توخالي رها شده است تا از آن مانند يك قلك براي انداختن پول استفاده شود. در ميانه سر بينه ها، براي شستشو پاها، پيش و پس از حمام، حوضي ساخته شده است. گفتني است كه شستن پاها پس از حمام براي سازگاري بدن انسان با محيط سرد و همچنين براي ايجاد شوك ناگهاني در پاها، تنگ شدن رگ ها و هدايت خون از پايين تنه به بالا تنه و جلوگيري از واريس، سودمند مي باشد. سقف سربينه ها و گرمخانه، گنبدهاي خاكي بود كه در بالاي آنها دريچه هايي براي استفاده از نور طبيعي و جريان هوا ساخته شده است كه به وسيله پوششي به نام گلجار براي كنترل آمد و شد هوا مسدود شده است. در كنار دو بخش مردانه و زنانه، آتشدان ها و مخزن هاي آب سرد و گرم جاي دارد كه سوخت اصلي آنها در زمان ساخت حمام از فضولات چهار پايان و در سال هاي پس از آن نفت سياه بوده است. آتشدان ها از راه گربه رو ها، هواي گرم را به سوي فضاهاي دروني هدايت مي كرده اند. گفتني است گربه رو ها كانال هايي هستند كه در زير گرمخانه براي گرم كردن فضاهاي دروني ايجاد شده است و عرض آنها در مقياس انساني به اندازه عرض شانه و بلندي آنها به اندازه يك نفر در حالت نشسته مي باشد و اين نحوه طراحي و ساخت، تميز كردن اين كانال ها را به صورت يك يا دو بار در سال ممكن مي ساخته است. در تمامي ديوار ها، فضاهاي دروني حمام آتشدان هايي براي ايجاد روشنايي طراحي شده است. به دليل فاصله حمام تا رودخانه كه حدود 50 متر است و اختلاف سطح كه حدود 56 در فصل هاي گوناگون سال بوده است، سه چاه كنده شده كه آب رودخانه را تا پشت چاه اصلي حمام (درب حمام) هدايت مي نمودند و پس از آن به وسيله چهارپا (گاو) و چرخ چاه و ظرفي به نام مشك آب را بالا مي كشيدند. پس از بالا آوردن آب، آن را در حوضچه اي كنار چاه كه اصطلاحاً به حوض كر معروف بوده، مي ريختند و از آنجا به وسيله كانالي به وطل هشت متر به داخل دو حوضچه پشت رمخانه منتقل و از راه لوله هايي به نام تنبوشه به داخل دو ديگ مسي بزرگ سرازير مي شده است. گاوچاه شامل دو دهليز به شيب حدود 20 درجه و طول تقريبي هشت متر و با پوشش طاق آجري بوده كه كارگر و چهارپا را از آفتاب و باران نگاه مي داشته است تا براي فراهم آوردن آب مورد نياز حمام در بيشتر ساعات روز به كار بپردازند. اين سازه از سال هاي آغازين پس از انقلاب به صورت متروكه رها شد و در سال 1382 مرمت آن به دست سازمان نوسازي و بهسازي شهرداري دژپل آغاز شده و طي اين زمان مرمت بخش هاي دالان ورودي، سربينه ها، گرمخانه مردانه، آتشدان ها، پوشش سقف ها، بازسازي برخي ديوارها و يا جايگزيني آجر به جاي مصالح فرسوده، كف سازي فضاهاي دروني و بام، برق كشي، ساخت و نصب درب هاي چوبي براي فضاهاي دروني و بيروني، به اتمام رسيد و در سال 1385 به موزه مردم شناسي دزفول بدل گرديد. در فضاهاي گوناگون حمام جلوه هاي گوناگوني از زندگي سنتي مردم دژپل به نمايش گذاشته شده است.

دسته ها : خوزستان
رديف      عنوان آدرس     تلفن
1- بازارچه كارون     كوي ابوذر(حصير اباد)خيابان كارون      _
2- بازارچه عامري      انتهاي خيابان آزادگان(عامري)      _
3- بازارچه فرهنگشهر      بلوار فرهنگ شهر        3353297
4- ميدان ميوه وتره بار الغدير    جاده انديمشك قبل از پليس راه    3365421
5- بازارچه شهيد باهنر     كوي ايثار بلوار معلم    2907444 
6- بازارچه سعادت      فاز 2 پادادشهر    5523614
7- بازارچه اتحاد رازي     خيابان شريعتي بين رازي و مهران      _
دسته ها : خوزستان

كاروانسرا و ساباط المعين التجار اهواز: اين كاروانسرا كنار پل سفيد و در بافت قديمي اهواز قرار گرفته است و در زماني كه كار كشتيراني تجاري در رود كارون از خرمشهر به اهواز و بالعكس رونق يافته، شخصي به نام معين التجار اين كاروانسرا و ساباط را بنا نمود. ناصرالدين شاه قاجار در سال 1306 هجري قمري به منظور پيشرفت كار بازرگاني، كارون جنوبي را كه از اهواز تا به دريا راه داشت براي كشتي راني بيگانگان آزاد ساخت. برادران لينچ كه بازرگاناني انگليسي بودند جزو نخستين كساني هستند كه كشتي هاي تجاري خويش را در قسمت جنوبي كارون به كارون به كار انداختند و در اين منطقه كه دهكده اي بيش نبود و قومي از اعراب به نام كعبيان در آن مي زيستند، مكان هايي براي اسكان كاركنان و غلامان خود ساختند. غلامان هندي با دستارهايي بر سر و لكاته هايي پيچيده به دور كمر، با جثه اي نحيف و پاهاي برهنه، صندوق ها و بسته هاي كشتي اربابان خود را بر كمرگاه سنگي ساحل بندر ناصري مي نشاندند تا بازرگانان شوشتري، دزفولي، اصفهاني و تجار ديگر شهرها كه هر كدام خانه يا كوشكي در آن منطقه پر رونق تجاري براي خود فراهم كرده بودند، آن كالا را بخرند و متاع خود را اگر انگليسي ها خريدار باشند، بفروش برسانند.
با ورود كشتي ها برادران لينچ به كارون، بازار تجارت و داد و ستد خارجي آنقدر رونق گرفت كه شخصي به نام حاج معين التجار بازار و كاروانسرا در اين منطقه بنا ساخت و براي حمل كالاي كشتي در سوي كمره سنگي بندر ناصري خط آهن نصب كرد و يك واگن بر روي آن به راه انداخت.

كاروانسراي دهدز: كاروانسراي دهدز در شهر دهدز از توابع شهرستان ايذه در استان خوزستان، واقع شده و داراي نما و معماري بسيار زيبا و متعلق به دوره ايلخاني است.

 

 

 

كاروانسراي افضل: كاروانسراي افضل در ضلع غربي خيابان طالقاني كه در دوره قاجاريه ساخته شده در گذشته مركز توزيع غله بوده است. اين كاروانسرا به سبك معماري سنتي بصورت دوره ساز بنا شده و شامل يك طبقه يا شبستان زير زمين مي باشد. مساحت كل بنا 1000 متر مربع و بخش آجري نوساز در ضلع جنوبي 350 متر است. كاروانسراي افضل يكي از سالم ترين كاروانسراهاي شوشتر بوده و تا حد زيادي از دخل و تصرفات مصون مانده است. سراي افضل، متعلق به خاندان افضل بوده است. كاروانسرا تا دوره پهلوي دوم به كار خود ادامه مي داد اما به مرور زمان نقش تجاري خود را با توسعه راهها، گسترش و پيشرفت حمل و نقل و رونق اهواز به عنوان مركز استان از دست داد. اين مكان بعدها به عنوان انبار استفاده شد و در سالهاي اخير متروك مانده است. اين مكان از جهت امكانات فضايي و موقعيت مكاني آن در بافت و نزديكي آن به بازار شهر در شرايط مطلوبي بسر مي برد. پلان معماري داخل كاروانسرا نيز شامل زيرزمين، همكف و نيم طبقه است. اتاق هاي همكف بر روي سكويي به ارتفاع 50 تا 70 سانتيمتر قرار دارند. بر بالاي پنجره هاي زير زمين از سنگ يك تكه تزئين شده استفاده مي شود. استفاده ايوان و تارمه در اين بنا بسيار معمول مي باشد و در معماري تمام كاوانسرا ها از اين ستون استفاده شده است. كاروانسراي افضل به شماره 7940 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.

كاروانسراهاي دزفول: آثار ويرانه چند كاروانسرا در شهر دزفول وجود دارند كه متعلق به دوره صفويه اند. كاروانسراهاي افضل و قندي از جمله كاروانسراهايشهر دزفول هستند كه مورد استفاده پيشه وران، انبارداران و بازرگانان دزفول اند.

 

 

دسته ها : خوزستان

در ايران و بالاخص استان خوزستان، پل بندها (شادروان) نيز همچون پل نقش حياتي ايفا كرده‌اند. پل‌بندهايي كه هخامنشيان بر تنگه‌ها و رودها بستند مانند بند سيوند كه گمان مي‌رود از دوران كوروش بزرگ باشد، به همان اندازه نقش پل را ايفا كرده‌اند. مهم‌ترين نمونه‌هاي اين پل بند،"شادروان" در شوشتر واقع است. پل شادوران در شوشتر مهم‌ترين نمونه و پل‌هاي خواجه و "الله‌وردي خان" نيز زيباترين نوع از اين پل‌ها محسوب مي‌شوند. اگرچه اثري از ساختمان‌ سالم پلي مربوط به دوران پيش از هخامنشيان پيدا نشده اما از پژوهش‌هاي باستان‌شناسان بر مي‌آيد كه در دو منطقه پل‌هايي پيش از اين دوره پل وجود داشته است.  الواح به دست آمده از شوش مربوط به تمدن ايلام الواح بابل مربوط به تمدن‌هاي بين‌النهرين و نشانه‌هايي از دوره مادها گواه از آن دارد كه بر رودخانه كرخه و رودخانه‌هايي ديگر بنا شده است. براي ساخت پل روش‌هاي مختلفي در دوران باستان وجود داشته كه مطالعات درباره آن بسيار جالب است اما در زمين‌هاي سست پل‌هايي كه از زمان‌هاي پيش به جا مانده و بيشتر آنهايي هستند كه روي بستر سنگي رودخانه‌ها بنا شده‌اند كه پل ساساني دزفول كه روي مرج(زميني با كناره‌هاي سخت بلند) و شادروان شوشتر كه روي ماسه سنگ ساخته شده از آن جمله محسوب مي‌شوند. اما پراكندگي پل‌هاي زمان ساسانيان به ويژه در غرب و جنوب‌غربي ايران قابل توجه است. بدون ترديد پل بند شادورن شوشتر از نمونه‌هاي بارز معماري پل‌سازي در اين دوران محسوب مي‌شود. از ديگر پل‌هاي دوره ساساني موجود در خوزستان مي‌توان به پل‌ بندهاي "ميزان"،"گرگر" ،"نفس‌كش" و "شادروان" در شوشتر،"پل‌بندهاي"بالارود"،"اسيوكله" و پل‌هاي كرخه،"اوسور" و"دزفول" پل بند "حميديه" در اهواز، پل بند "ايذج" و پل‌هاي "سوسن"، "جوي‌بياره"، "منجنيق" و "شالو"، نزديك ايذه، پل "سفلي" خيرآبد در غرب روستاي علي چنگوئي و پل علياي خيرآباد در روستايي به همين نام در بهبهان اشاره كرد.

 

دسته ها : خوزستان

 مسجد جامع شوشتر: مسجد جامع شوشتر كه يكي از ديدني ترين مساجد ايران است در اين شهر قرار دارد و از كتيبه هاي آن چنين استنباط مي شود كه خلفاي عباسي در زمان امام حسن عسگري (ع) به ساخت آن اقدام نموده و پس از آن تكميل و ترميم شده است. اين مسجد با 54 ستون در ايوان و طاقهاي موسوم به رومي تأثير فرهنگ ديرينه ايران و معماري محلي منطقه را با سقفها، گچبري ها، كنده كاريها و مناره ها و آجركاريهاي پر نقش ملهم از فرهنگ اسلامي در قالبي ارزشمند و زيبا به منصه ظهور رسانده است. بناي اين مسجد را به سال 254 هجري قمري در زمان خلافت عباسي نسبت مي‌دهند ولي چندين بار كه آخرين آن سال 1171 خورشيدي بود، تعمير و مرمت گرديد.

مسجد جامع دزفول: سبك معماري مسجد جامع دزفول به قرن سوم يا چهارم هجري (981- 1061 ميلادي) خورشيدي تعمير و مرمت شده است. ايوان شرقي مسجد از بناهاي دوره ي صفويه است كه به سال 1110 قمري بنا گرديد. سر در و گلدسته هاي اين مسجد مربوط به سده 12 هجري قمري است. معماري اين بنا از اصول معماري كاخ ايوان و كرخه تقليد شده است.
1-اولين مسجد اهواز جديد درمحله عامري و نزديك بقعه علي بن مهزيار توسط آقاي شيخ نبهان عامري ساخته شد.
2-دومين مسجد به نام مسجد حاج رضا در سال 1314 ه-ق  توسط فردي به نام آقاي حاج رضا شوشتري درخيابان كيوان شرقي  ساخته شد. مسجد مذكور به شماره 7928 درفهرست آثارملي كشور به ثبت رسيده است.
3- سومين مسجد به نام مسجد حاج رييس در سال 1320 ه.ق توسط آقاي معين التجار بوشهري (حاج رييس) در محل تلاقي راه آهن معين التجار با خط آهن شركت نفت ساخته شد و به همين دليل به آن مسجد سر سچه نيزمي گفتند. مسجد دردهه گذشته توسط آيت ا... شفيعي و جمعي از افراد خير بازسازي شده و به مسجد شفيعي تغيير نام داد.
4- مسجد آيت ا... بيگدلي معروف به مسجد توحيد واقع درتقاطع خيابان رضوي وخيابان آزادگان چهارمين مسجدي است كه درسال 1325 ه.ق احداث شده است.
5- مسجد جامع پنجمين مسجدي است كه در سال 1331 ه.ق ساخته شد و درسالهاي اخير بخش عمده آن ترميم و بازسازي شده است.
6- مسجد شيخ صدوق در كنار رودخانه كارون جنب بانك ملي شعبه ي مركزي قرار دارد ششمين مسجد ساخته شده در اهواز جديد است كه توسط فردي به نام حاج سيد احمد مرتضوي با همكاري مردم خير بناگرديد. مسجد مذكور در سال 1381 ه.ق بازسازي شد.
7-هفتمين مسجد را آيت ا... انصاري در سال 1338 ه.ق بنا نمود.
8-هشتمين مسجد را آيت ا... حاج سيد جعفر جزايري در سال 1341 ه.ق احداث و بين خيابان هاي امام خميني (ره) و شهيد صدر السادات (سيروس سابق)واقع شده است.
مسجد مذكور اخيرا به همت آيت ا... حاج سيد محمد علي موسوي جزايري امام جمعه موقت اهواز توسعه يافته است.
9-نهمين مسجد مسجد چيت ساز مي باشد كه در سال 1341 ه.ق ساخته شد.
10-دهمين مسجد توسط آقاي احمد حمادي در كوچه علوي واقع در انتهاي بازار عامري به سال 1350 ه.ق احداث شده است.

دسته ها : خوزستان

مامزاده سلطان ابراهيم: منطقه اي به وسعت 20 هزار هكتار مراتع سر سبز و كوهستاني و جنگلي است كه دسترسي به آنجا از طرفين بخش سوسن در شمال شهر ايذه و يا از طريق رودخانه كارون و با قايق صورت مي گيرد. بناي آرامگاه امامزاده سلطان ابراهيم در اين منطقه و در روستاي كارتا واقع است. اين آرامگاه به نزديكان امام موسي كاظم (ع) نسبت داده مي شود. نزد مردم بختياري از تقدس و احترام خاصي برخوردار است. سالانه هزاران نفر با زيارت اين امامزاده، از مناظر دلفريب و بكر سواحل كارون و آبشارهاي فراوان اين منطقه لذت مي برند.

بقعه براء بن ملك: بقعه براء بن مالك در شمال شهر و مقابل ويرانه‌هايي قلعه سلاسل واقع است. اين بقعه قديمي‌ترين مقبره اسلامي در شوشتر و شايد در ايران باشد. روايت شده است كه وي از صحابه حضرت پيامبر (ص) بوده و هنگام فتح شوشتر در سال 17 يا 18 هجري قمري كشته شد. گنبد اين بنا به سبك گنبد سازي دوره صفوي و كاشيها مربوط به دوران قاجار است.

آرامگاه يعقوب ليث: آرامگاه يعقوب ليث صفاري، در روستاي شاه‌آباد در 10 كيلومتري دزفول، سمت راست جاده دزفول به شوشتر قرار دارد. در كنار اين آرامگاه بازمانده‌هاي شهر جندي شاپور ديده مي‌شود. يعقوب ليث صفاري، سر سلسله صفاريان بود كه بر عليه ظلم و ستم خلفاي عباس قيام نمود. اين آرامگاه در ميان اهالي به نام "شاهزاده ابوالقاسم" شناخته شده است.

مرقد علي‌ابن مهزيار اهوازي: علي‌ابن مهزيار اهوازي كه در قرن سوم ه. ق مي‌زيسته است، از فقها، محدثان و دانشمندان معروف شيعه و از اصحاب امام رضا(ع)، امام جواد(ع)، امام هادي(ع) و امام حسن عسكري (ع) بوده و احكام ديني را نزد آنها فرا گرفته و در برخي از مناطق، بخصوص در اهواز به عنوان نماينده ايشان بوده است. علي‌ابن مهزيار از مردم دورق (شادگان امروزي) بود كه بعداً در اهواز ساكن شد. محل تولد ايشان منطقه هنديجان مي‌باشد ولي با توجه به اينكه در قرن سوم هـ.ق هنديجان از توابع شهر دورق بود لذا او را اهل دورق معرفي كرده‌اند. پدر وي مذهب نصراني داشت و سپس مسلمان شد و علي نيز به تبعيت از پدر در نوجواني مسلمان گرديد. براساس برخي روايات وي در زمان امام حسن عسكري(ع) وفات يافته است. بنابر روايات تاريخي هنگامي كه مأمون خليفه عباسي دستور داد تا امام رضا (ع) به عنوان وليعهد او از مدينه عازم خراسان شود امام (ع) در مسير حركت خود در روز شانزدهم صفر سال 201 هـ.ق وارد اهواز شد و چند روزي در اين شهر توقف نمود. بعداً در محل اقامت امام(ع) مسجدي به نام مسجدالرضا(ع) بنا گرديد كه علي‌ابن مهزيار وصيت كرد پس از مرگ او را در مسجد مذكور دفن كنند. در قسمت غربي بقعه وي و پيوسته به مقبره سالني وجود دارد كه احتمالاً همان مسجدي است كه به آن اشاره شد.

امامزاده اباذر:
بقعه امامزاده اباذر در 40 كيلومتري جنوب بهبهان در بخش زيدون سردشت واقع گرديده است كه با توجه به نقاشيها و مشبك‏كاريها و گچبري‏هاي به كار رفته در آن به كار استادكاران شيرازي به روزگار زند واوايل دوره قاجار شباهت دارد، از معدود بناهاي اين دوره است كه به طور كامل تخريب و بازسازي نشده است. اين بنا كه به صورت يك ايوان ساخته شده، در گذشته دو غرفه در طرفين ايوان سرتاسري داشته كه دو گوشواره با روكاري آيينه كاري داشت. بر هر طرف ايوان پايه مناره و گلويي مناره با كاشيكاري و نقش يامحمد، ياعلي، يافاطمه، ياحسن و ياحسين باقي مانده است. ايوان ورودي با گچبري‏ها و طاقچه نماها و كاشي‏هاي سبز و سياه و سفيد و زرد كه كاشيكاري دوره قاجاري است، تزيين شده بود كه در چند سال اخير تخريب و بازسازي شده است. درون بقعه كه زير گنبد شلجمي ‏قرار دارد مقرنس‏كاري و آيينه‏كاري نفيسي از دوره قاجار دارد. تفريحگاه احداث شده در محوطه امامزاده اباذر شامل فضاي سبز ودرياچه مي‏باشد كه محل مناسبي جهت استراحت و تفريح زائران محسوب مي‏گردد.

امامزاده عبدالله: اين مقبره در فاصله 55 كيلومتري باغملك و در 20 كيلومتري شهر صيدون واقع است. بناي اين امامزاده در كوه منگشت كه بلندترين ارتفاعات شهرستان است قرار دارد. به روايتي سر مبارك آن حضرت در شهر شوشتر است كه در بناي امامزاده عبداله شوشتر مدفون است. بدن مطهر آن حضرت نيز در بناي امامزاده عبداله فعلي به خاك سپرده شده است.

گورستان بيگانگان: در نزديكي روستاي زمان آباد، گورستان كارشناسان نفتي انگليسي و آمريكايي واقع است. گورستان ارامنه نيز در محله نفتون قرار دارد.

بقعه امامزاده عبدالله: در بالاي تپه‌اي در جنوب شهر شوشتر قرار دارد و داراي چشم‌انداز بسيار زيبايي است. ساختمان اصلي آن از به دوران سلجوقي و به سال 629 هجري قمري نسبت مي‌دهند. اين بقعه محل دفن يكي از فرزندان امام زين‌العابدين (ع) است. ضريح آن در زمان ناصر الدين شاه قاجار به و به سال 1228 خورشيدي به سبك اواخر دوره صفوي ساخته شد. گچ‌بريهاي داخل بنا به سبك قاجار است. گنبد اين بنا به شيوه گنبدسازي منطقه، از نوع رك مضرس است. ارتفاع ايوان ورودي بنا نه متر و عمق آن پنج متر است.

بقعه شاه ابوالقاسم: بقعه شاه ابو القاسم در روستاي شاه آبد در 10 كيلومتري جاده دزفول به شوشتر واقع است. گنبد اين بنا مضرس سفيد مي باشد. روايت شده است كه روستاي شاه آباد در عصر صفويه (650- 1106 هجري قمري) بنا گرديده و بقعه معروف به شاه ابوالقاسم،‌ آرامگاه يعقوب ليث، سردار و نخستين شهريار ايراني است.

قدمگاه امام رضا (ع): بناي قدمگاه امام رضا (ع) در كناره رود مارون در حدود 10 كيلومتري شمال شرقي بهبهان واقع شده است. طبق آنچه كه در بين مردم سينه به سينه منتقل شده، اينجا محل استراحت امام رضا (ع) در هنگام عزيمت به خراسان بوده است. قدمت بنا به دوره ديالمه مي‏رسد كه در دوره هاي بعدي تعميراتي روي آن صورت گرفته است. بنا شامل يك حياط در سمت شمال است كه ساختمان اصلي در قسمت جنوبي آن قرار گرفته است. اين قسمت شامل يك بناي چهارگوش به ابعاد 15 متر در 17 متر مي‏باشد كه شش ستون قطور آن را به صورت يك تالار ستوندار درآورده است. ستونها در دو رديف موازي قرار گرفته‏اند. دو رديف آن كه شامل چهار ستون است و در غرب قرار گرفته‏اند به ابعاد 90/2 متر در 45/1 متر و دو ستون بعدي 60/1 متر در 30/1 متر مي‏باشند. بنا در گذشته و حال كاربري مذهبي داشته و محل زيارت اهالي اطراف مي‏باشد. در صورتي كه تحت حمايت ميراث فرهنگي قرار گرفته و مورد مرمت قرار گيرد با توجه به قرار گرفتن در نزديكي شهر قديمي ارجان و آثار به جاي مانده از حمام و پلهاي ارجان مي‏تواند عامل مهمي در جذب گردشگر باشد.

بقعه شاه ركن الدين: بقعه سيد علي فرزند سيد بهاالدين معرف به شاه ركن الدين در قسمت شرقي محله صحرابدر دزفول واقع است. محله كنوني اين بقعه حدود 3835 متر مربع مساحت دارد. تاريخ ساخت اين بقعه به دوره تيموريان (771- 835 هجري قمري) تعلق دارد. آخرين تعمير اين بنا در سال 1355 خورشيد انجام شد.

بقعه پير رو بند: در محله روبند يا رود بند در شمال غربي شهر دزفول و در ارتفاعي مشرف بر رودخانه، بقعه پير رود بند قرار دارد. گنبد اين بنا مضرس و داراي 20سط است. تاريخ ساخت اين بنا به دوره تيموريان 771- 845 هجري قمري تعلق دارد ولي مرمت آن مربوط به روزگار شاه عباس صفوي و به سال 1030 هجري قمري است. بناي اين بقعه را به زمان گوركانيان و به دستور امير تيمور گوركاني نسبت داده اند و در زمان شاه عباس اقدام به مرمت آن شده است. بقعه رودبند در تپه اي به ارتفاع 22 متر قرار گرفته است و داراي گنبد سفيد مخروطي شكل به ارتفاع 18 متر مي باشد.

امامزاده شاه چراغ: اين بنا در شمال مازو بخش الوار گرمسيري انديمشك در محل دشت لاله واقع است. به اعتقاد مردم محل، اين امامزاده از نزديكان موسي كاظم (ع) است. بناي اين مقبره چهار گوش و گنبد هر آن 10 ترك دارد و بلندي آن 14 متر است.

زيارتگاه سيد غريب در جزيره مينو: اين بنا با قدمت حدود 100 سال در روستاي مقاطع در جزيره مينو واقع است. اين زيارتگاه آجري مورد تقدس و احترام مردم جزيره مينو قرار دارد. فاصله اين بنا تا پل جزيره مينو 5/2 كيلومتر و تا فكله فرودگاه 5/6 كيلومتر است. زير بناي آن 150 متر مربع است كه در محوطه اي حدود 2500 متر مربع قرار دارد.

آرامگاه دانيال نبي (ع): (دانيال يكي از پيامبران بني اسرائيل) قرن هفتم قبل از ميلاد است. دانيال به زبان هاي عبري مفهوم (خدا حاكم من است) را دارد. در سال ۶۵۵ قبل از ميلاد وي را به دربار «نبوكد نصر» پادشاه بابل به اسارت بردند. وي در آنجا به علوم كلدانيان وزبان مقدس واقف گرديد ودر حكمت از آنان پيشي گرفت. اولين واقعه اي كه سبب نفوذ دانيال نبي گرديد تعبير خواب نبوكد نصر بود. بدين گونه پيغمبري خود را آشكار نمود و مورد توجه آن پادشاه قرار گرفت. وي به همراه عده اي از قوم يهود به ايران مهاجرت نمود و در شوش ساكن شد و در آنجا وفات يافت. آرامگاه دانيال نبي در ساحل شرقي رودخانه شاوور و روبروي تپه ارگ قرار دارد. بناي زيارتگاه شامل دو حياط است. بر روي گنبد مخروطي پله اي قرار دارد كه نوع رايج گنبدهاي منطقه است.

مقبره دعبل خزاعي: دعبل خزايي كه در زمان حكومت عباسيان مي زيست شاعر معروف شيعه و مداح اهل بيت(ع). نقل است كه امام رضا (ع) پيراهن خويش را به عنوان صله به وي داد. آرامگاه اين شاعر معروف عرب در مركز شهر كنار مجتمع فرهنگي دعبل خزاعي واقع است.

بقعه سيد محمد گياهخوار گلابي: بقعه سيد محمد گياهخوار در شمال شرقي شوشتر در كنار رودخانه كارون واقع است. اين بنا متعلق به دوره صفويه يعني بالغ بر 250 سال پيش است.

دسته ها : خوزستان

كول فرح: در هفت كيلو‌متري جنوب شرق ايذه قرار دارد. در اين منطقه شش مجموعه نگاركند سنگي و صخره‌اي شناسايي شده است. كتيبه‌اي به خط عيلامي در ديواره شمالي تنگه، پيكره‌اي از فرمانرواي كول فرح و تعداد ديگري سنگ نگاره كه شامل گسترده‌ترين نگار كند صخره‌اي ايران نيز مي‌شود، در اين محوطه قرار گرفته‌اند. در تصوير سنگي اين نيايشگاه بيش از 400 نفر در حال نيايش ديده مي‌شوند. به گفته كارشناسان در اين تصاوير نخستين نگاه بشر به مذهب و آئين شكل گرفته است. حمل خدايان‌‌‌‌‌‌، قرباني كردن و اجراي موسيقي از ديگر صحنه‌هاي بكر اين سنگ ‌نگاره ‌هاست.

اشكفت سلمان: بزرگترين خط نوشته ميخي ايلام‌ نو  نيايشگاه تاريشا يا اشكفت سلمان، بزرگترين خط نوشته ميخي ايلام‌ نو را در خود جا داده است. در اشكفت سلمان چهار نقش برجسته وجود دارد كه دو تاي آن داخل غار و دو تاي ديگر در خارج از غار ديده مي شود. بزرگ ترين نوشته خط ميخي از دوره ايلامي در اين غار موجود است كه از زمان شاهك عيلامي، شاه بومي آيا پيريا آياتم، به جاي مانده و همچنين براي نخستين بار حضور مصور زن، دوشادوش مرد در نقش برجسته هاي اين غار ديده شده است. در نقوش، «هوهين»، همسر و خواهر شاهك، در يك مراسم آييني شركت كرده و كاهن بزرگ در جلوي آنها به چشم مي خورد. اين نشانه ها مشخص مي كند اشكفت سلمان نيايشگاه «تاريشا» بوده و غار ديگري در كنار اين اشكفت در دوره ايلخاني به مكاني مقدس تبديل شده و رو به روي آن ساخت و سازه هاي مذهبي شكل گرفته است.

نقش‌برجسته خونگ‌اژدر: در 15 كيلومتري شمال ايذه و در شرق خونگ‌ اژدر قطعه سنگ بسيار عظيمي قرار دارد كه روي آن نقش مهرداد اول يا دوم اشكاني حجاري شده كه بر اسبي سوار است و كبوتري حلقه قدرت را همراه نامه‌اي به او تقديم مي‌كند و افرادي (ارواحي) به حضورش بار يافته‌اند. اين نقش برجسته به نقش "خونگ اژدل" يا "خونگ اژدر" معروف است.
 

برد(سنگ)نوشته: در راه ايذه به پيون پس از طي يك كيلومتر، در كف دره برد نبشته، قطعه سنگ نامنظمي به وسيله حجاران زبردستي حجاري شده و نقش‌هاي بسيار زنده و پرتحركي بر سطوح آنها حك شده است. نقش‌هاي اين سنگ‌نبشته عبارت از مرد بلند قدي با گيسوان گشاده و انبوه با كلاه‌گرد بي‌كنگره با شمشيري به دست است. در سمت راست اين نقش سواري حجاري شده است. در سمت چپ نيز نقش چند انسان ديگر به چشم مي‌خورد. اين نقوش امروزه با نام بردنبشته ايذه شناخته شده‌اند.

سنگ‌نوشته‌هاي هاني: در كناره شمال شرقي كوه‌هايي كه جلگه مال امير به آن‌ها محدود مي‌شود، مي‌‌توان كتيبه "هاني" را ديد. نقوش برجسته كتيبه به خط ايلامي است كه بيشتر آن‌ها به نام پادشاهاني به نام «هاني»، پسر «تاهي‌هي» موسوم است. هاني حاكم محلي ايذه بود كه در زمان عيلاميان به نام «آيامپير» يا «آياتم» مشهور شده است.

نقش‌برجسته كوباد: از كوه فره ايذه به طرف جاده دز و در جهت شرق آن گورستاني وجود دارد كه در نزديك آن قطعه سنگي به چشم مي‌خورد. روي اين صخره يك مربع مستطيل به طول و عرض تقريبي يك و نيم سه متر حجاري شده است. در اين لوح از سمت چپ پنج انسان ايستاده با لباس بلند و دو دست روي سينه حجاري شده‌اند. در مقابل اين پنج نفر نقش مردي يا زني بر سكو يا تختي نشسته است كه به سوي آن پنج نقش توجه دارد. لباس اين نقش هم چون ديگر نقش‌ها دامني بلند است. مردم ناحيه به اين نقش نام مكتب‌خانه يا مدرسه داده‌اند. اين نقش برجسته‌ها به نقوش "كوباد" ايذه معروف است.


 

دسته ها : خوزستان

آسيابهاي باستاني سيكا: در جنوب پل گرگر در دو طرف رودخانه، ساختمانهايي وجود دارند كه آب رودخانه را از بالا به درون چاههايي عميقي روانه ساخته و در گذشته دور با اين عمل به خرد كردن گندم و تهيه آرد مي‌پرداختند. از اين ساختمانها در هر طرف رودخانه شانزده بنا وجود دارد كه با شيوه‌ معماري دوره ساساني خود به "سي كا" معروفند. صنعت به كار رفته در ساختمان اين بناها كه استفاده مناسب از انرژي آب و گردش سنگهاي سنگين آسياب را در بردارند، بسيار ديدني است.

آسيابهاي رعنا: در غرب شهر دزفول در كنار رود دز در تمام عرض رودخانه آثار طاقهاي متعدد و ديوارهايي از سنگ و ملات ساروج همراه با آثار يك بند قديمي ديده مي شود كه در زبان مردم دزفول، بخشي از اين مجموعه تأسيسات آبي به اسيواي رعنا معروف است. اين آثار به رود بند نيز شهرت دارند.

                

دسته ها : خوزستان

خانه تيز نو: خانه تيز نو متعلق به دوره قاجاريه در محله قلعه جنب پل قديم دزفول به شماره 2573 در فهرست آثار ملي ايران ثبت شده است. اين خانه تاريخي كه پيكر اصلي آن متعلق به دوره صفويه است، تغييراتي در دوره قاجار و اوايل پهلوي در آن داده شده است. اين خانه در دوران جنگ دچار آسيب هاي جدي شده و شهرداري نيز در آن دخل و تصرفاتي انجام داده بود. در سال هاي اخير با توجه به تملك اين اثر از سوي اداره كل ميراث فرهنگي خوزستان، اقداماتي در خصوص مرمت و احياي بنا صورت گرفته بود. در سال 1381، با انجام مطالعات و تحقيقات جهت آسيب شناسي و آسيب نگاري اين بنا، اقداماتي انجام شد كه حذف الحاقات اضافه شده در دوره هاي مختلف از مهم ترين عمليات انجام شده در آن دوره محسوب مي شود. اين بنا در سال 1378 به ثبت در فهرست آثار ملي رسيده است و ساختار آن با آجر و خشت ساخته شده است. خانه تيز نو داراي سقف هايي با تير چوبي، طاق و قوس بوده و تزيينات آن عموما از آجر تشكيل شده است. خانه قاجاري تيز نو همچنين داراى فضاهايى از قبيل شوادان، هشتى و دو طبقه است. وجود ايوان رفيع در حياط از ويژگى هاى اين اثر است. اين بنا به شيوه معمارى اصفهانى ساخته شده و فضاى اصلى آن داراى دو فضاى اندرونى و بيرونى است كه در حال حاضر از هم مشاع شده اند. خانه تيز نو داراي چشم انداز مناسب به رودخانه دز است و در نزديكي ساحل رودخانه قرار دارد.

خانه امين زاده: خانه تاريخي شوشتر(امين زاده) در دوران قاجارتوسط شخصي بنام امين زاده ساخته شده است. اين خانه كه در سال 78 به شماره 2446 درفهرست آثار ملي به ثبت رسيده، يكي از بناهاي شاخص در بافت قديمي شوشتر است. خانه تاريخي شوشتر در قسمت"نعمت خانه" و محله كوره شوشتر واقع شده و سازه آن سنتي و ازمصالحي چون سنگ، آجر و گچ تشكيل شده است. اين بنا داراي تزيينات بسيار زيباي آجرو سنگ شامل گچبريهاي مشبك و حجاري بر پيشاني ايوانها در ضلع جنوبي، ستونهاي آجري تزييني در اطراف وروديها و در دو ضلع شرقي و غربي و خوون چيني‌هاي آجري كه تمام پيكره نماي خانه را در برگرفته است. خانه تاريخي امين زاده در چهار طبقه شامل شوادان، شبستان، همكف و طبقه اول است كه به روش دور ساز و ايوان مركزي شوادي ساخته شده است. سر در ورودي بنا با آجركاريهاي زيبا بعنوان نمادي از موقعيت اجتماعي صاحبخانه و نشانگر ذوق و سليقه در كاربرد فنون معماري است، در دو طرف ورودي دو سكو قرار گرفته كه به آنها خواجه نشين مي گويند. تزئينات داخل بنا نيز ازنوع آجركاري، گچبري مشبك و حجاري بر روي پيشاني وروديها ، ايوانها در ضلع جنوبي، شبه ستونهاي آجري تزئيني در اطراف وروديها در دو ضلع شرقي و غربي و ايوانها و وروديهاي كه بعداً مسدود شد، تشكيل شده است. بنابراين گزارش،  خاكبرداري وآواربرداري از شوادان و مرمت جرز و طاق شبستان و شوادان، اجراي شناژ بتني، حذف الحاقات ناهمگون، تراشيدن و برداشتن اندود فرسوده، شمع كوبي عناصر آسيب ديده همچون هشتي و ايوانها از جمله اقداماتي بوده كه در اين بنا صورت پذيرفته است.

دسته ها : خوزستان

محوطه باستاني شمي: در نه كيلومتري روستاي شمي از دهستان «سوسن» در شمال شهرستان ايذه، آثاري باستاني متعلق به دوره اليمائيه 171- 138 قبل از ميلاد مشتمل بر مجسمه معرف سردار پارتي، سنگهاي مرمري، گورستان باستاني كشف شده است. مجسمه سردار پاراتي تمام قد به ارتفاع 285 و عرض 70 سانتي متر با جنس برنز است. كشف اين مجسمه منحصر به فرد، تاريكي هاي تاريخي دوره پاراتي در سرزمين ايلاميان را روشن ساخت. اين مجسمه اينك در موزه ايران باستان به نمايش گذاشته شده است.

محوطه باستاني ارجان: محوطه باستاني ارجان در كنار رودخانه «مارون» در 12 كيلومتري شمال شرقي بهبهان واقع است. وسعت اين محوطه باستاني حدود 500 هكتار است. در اولين مطالعات پيرامون شهر قديم ارجان، قدمت اين شهر به دوره ساسانيان (224- 652 ميلادي) نسبت داده شده ولي در سال 1316 خورشيدي در نزديكي اين محوطه باستاني، آثار يك آرامگاه متعلق به حدود هزاره دوم قبل از ميلاد و به دوره ايلامي كشف شد كه باب جديدي در باستانشناسي اين محوطه تاريخي گشود. ويژگي اين آرامگاه استفاده از ملاط قير و اندود گچ به لحاظ جلوگيري از نفوذ رطوبت همجواري با رودخانه مارون بوده است. يكي از كشفيات مهم اين محوطه تاريخي جام طلايي ارجان است. شكل حلقه طلائي (قدرت) ارجان تجسمي از يك لوتوس (نيلوفر آبي) است كه حامل پيامهاي ذهني و اساطيري است. اين حلقه طلائي 237 گرم وزن دارد و متصل به يك دسته مجوف است. قدمت اين حلقه قرن هشتم قبل از ميلاد است. تا كنون نظير اين حلقه طلائي در هيچ يك از حفاريهاي علمي بدست نيامده است.

دسته ها : خوزستان

مهمترين ارتفاعات بالاي دو هزار و 500 متر استان خوزستان: تاراز، تلگه، تورك، دوتو، كله، مونگشت است كه دامنه‌ برخي از اين كوه‌ها از جنگل پوشيده شده و در نوع خود جذابيتي خاص ايجاد كرده است.

كوه تورك ايذه: كوه تورك جزو دهستان سوسن شهرستان ايذه است. اين كوه در فاصله 91 كيلومتري شمال باختري ايذه با ارتفاع 3319 متر واقع شده است. اين كوه سرچشمه رودخانه هاي آب بازفت و لب است. تورك از شمال باختري به كوه لم لي متصل است و جزو كوهستان زاگرس به شمار مي رود.
 

كوه جنگلي دوتو: كوه جنگلي دوتو در دهستان هپرو، در 58 كيلومتري جنوب خاوري ايذه واقع شده است. ارتفاع اين كوه حدود 3170 متر است. اين كوه از جنوب به كوه كله متصل است و از شمال به كوه ليراب مي پيوندد. دامنه هاي خاوري اين كوه به دره رودخانه سيراب و دامنه هاي باختري آن به دره رودخانه صيدون متصل مي شود. در دامنه باختري اين كوه درياچه درميان دو كوه كله و دوتو قرار دارد و آب از زمين و اطراف آن مي جوشد. دامنه هاي اين كوه از جنگل پوشيده شده و جزو كوهستان مونگشت از كوهستان بزرگ زاگرس به شمار مي رود.
 

كوه كله: كوه كله در دهستان هپرو و در 59 كيلومتري جنوب خاوري ايذه واقع شده است. ارتفاع اين كوه حدود 3010 متر است. اين كوه از شمال به كوه دوتو متصل است. رودخانه صيدون از باختر، رودخانه اعلاء از جنوب و رودخانه هاي ليراب و سمه از خاور آن عبور مي كنند. در دامنه باختري اين كوه چشمه اي است كه آب آن در يك درياچه كوچك جمع مي شود. اين درياچه كه«دوتو » نام دارد در ارتفاع حدود 1680 متري قرار دارد. كوه كله جزو كوهستان مونگشت از كوهستان بزرگ زاگرس به شمار مي رود و دامنه هاي آن از جنگل پوشيده شده است.
 

كوه قلعه نجف: كوه قلعه نجف به ارتفاع 1765 متر در دهستان اسوار بخش مركزي شهرستان رامهرمز و در 37 كيلومتري جنوب خاوري شهر رامهرمز واقع است. سرچشمه آب دره نج ، آب ابوالفارس و رودخانه تلخ از اين كوه است. رشته اي از مجاور روستاي دالون واقع در شمال باختري تا تنگ انارج واقع در جنوب خاوري به طول 26 كيلومتر كشيده شده و رودخانه تلخ، سراسر دامنه خاوري آن را طي مي كند. اين كوه پوشيده از جنگل و جزو كوهستان بزرگ زاگرس است.
 

كوه چادون: كوه چادون به بلندي 2430 متر در دهستان اسوار بخش مركزي و در 53 كيلومتري جنوب خاوري شهر رامهرمز و شمال خاوري روستاي دره بيد واقع است. رودخانه هاي سندان و تلخ از اين كوه سرچشمه مي گيرند. از باختر به كوه تنبلان مي پيوندد. تنگ سندان كه در خاور اين كوه قرار دارد آن را از سياه كوه جدا مي كند. اين كوه پوشيده از جنگل و جزو رشته كوه سفيد كوهستان بزرگ زاگرس است.
 

كوه تنبلان: كوه تنبلان به بلندي 2110 متر در دهستان اسوار (ابوالفارس) از بخش مركزي و در 43 كيلومتري خاور شهر رامهرمز، جنوب روستاي دره بني قرار دارد. اين كوه از شمال باختري به كوه بنار كموتران و كوه گردكي، از جنوب به كوه چتلين، از شمال به كوه سام و از جنوب خاوري به كوه مهره متصل است. جزو رشته كوه سفيد از كوهستان بزرگ زاگرس به شمار مي رود و پوشيده از جنگل است.

كوه گردكي: كوه گردكي به بلندي 1513 متر در دهستان رستم آباد بخش مركزي در 32 كيلومتري شمال خاوري شهر رامهرمز، شمال باختري روستاي دالون واقع است. اين كوه از جنوب خاوري به كوه تنبلان و كوه بنار كموتران متصل مي شود و رودخانه اعلا از دامنه شمالي ان مي گذرد. قسمت بزرگي از اين كوه از جنگل پوشيده شده و جزو كوهستان بزرگ زاگرس به شمار مي رود.
 

كوه مهره: كوه مهره به ارتفاع 2849 متر در دهستان اسوار بخش مركزي و در 54 كيلومتري جنوب خاوري شهر رامهرمز، جنوب روستاي ماوي واقع است. اين كوه از شمال باختري به كوه تنبلان، از جنوب به كوه چادون و از جنوب خاوري به سياه كوه متصل است و جزو رشته كوه سفيد از كوهستان بزرگ زاگرس به شمار مي رود. اين كوه پوشيده از جنگل است و در مرز شهرستان هاي رامهرمز، ايذه و كهكيلويه قرار دارد.

دسته ها : خوزستان

خوزستان عظمت خود را به رودخانه هاي متعددي كه در اين سرزمين جاري اند، مديون است. خوزستان علاوه بر دارا بودن زمين هاي حاصلخيز و رسوبي نظام آبياري منظمي نيز دارد به طوري كه اين سرزمين از دير باز به واسطه ي وجود اين رودخانه ها موقعيت مهم و بزرگي داشته است. رودخانه هايي كه در دشت خوزستان جريان دارند. نه تنها از نظر اقتصادي بلكه به لحاظ گردشگري نيز داراي اهميت بسيار اند. اين رودخانه ها كه منشأ آن ها كوهستان هاي بختياري، لرستان و فارس هستند، از شمال و خاور به سوي جنوب باختري سرازير شده و جلگه خوزستان را به منطقه حاصلخيز و آبادي تبديل كرده اند.
رودخانه كارون: كارون بزرگ، رودي كه درسنگ نوشته هاي باستاني كرن، كرنك وكوهرنگ ناميده شده و اولين تمدن هاي بشري دركنار آن شكل گرفته است، با طول حدود 850كيلومتر و عرضي متفاوت، از دره هاي تنگ وعميق سرچشمه خود در ارتفاعات زاگرس مياني تا بستر پهن و گسترده در مصب، جريان يافته و بزرگترين و طويل ترين رود ايران و خاورميانه است. رودخانه ابتدا در جهت عمومي شمال غرب و سپس در جهت جنوبي از ميان بلندي و پستي هاي زاگرس به سمت جلگه خوزستان حركت كرده و پس از خروج از كوهستان و اتصال تعداد زيادي رود به آن، در شمال شوشتر به دو شعبه تقسيم مي شود. شعبه خاوري گرگر يا دودانگه و شعبه باختري كه بزرگ تراست شطيط يا چهاردانگه ناميده مي شود. دو رود منشعب شطيط و گرگر و رودخانه دز كه بزرگترين ريزآب هاي كارونند در حوالي محلي به نام بند قير در نزديكي شوشتر بهم متصل مي شوند و كارون بزرگ و حيات بخش را مي سازند. پس از آن رودخانه وارد اهواز مي شود و با مشروب ساختن نواحي حاشيه اي شهر، از وسط آن عبور كرده و از سمت جنوب شهرستان به سمت خرمشهر جريان مي يابد. در شرق شهر خرمشهر به دوشاخه تقسيم مي شود. شاخه غربي به نام بهمنشير به جنوب غربي جريان يافته و از طريق خورموسي به خليج فارس راه مي يابد و شاخه شرقي از جنوب خرمشهر گذشته و به اروند رود مي ريزد. داستان حيات، قصه اي جدانشدني از نام كارون است. براساس مطالعات انجام شده، در رودكارون 32 گونه ماهي زندگي مي كند كه تقريباً شامل18% گونه هاي آب شيرين ايران است. شيربت، تويني، لوتك، حمري، برزم، نازك، اتره، شلج، كپور، گاراء نا، بني، كتان، سليماني، بياح، مارماهي، اسيله، چمو شماري از ماهيان ساكن در رودخانه اند. از گياهان غوطه ور و برآمده از آب كارون مي توان به ني، گرز، هفت بند، آب تره(بولاغ اوتي)، سازو (تنجدصوف)، اويارسلام، نخل مردابي و تيزك اشاره كرد كه ضمن تامين اكسيژن آب به عنوان منبع سرشار از مواد غذايي مورد استفاده آبزيان قرار مي گيرند. قورباغه هايي با خصوصيات ظاهري و جثه هاي متفاوت و انواع لاك پشت از ديگر جانداران رود به شمار مي روند كه معمولاً در كانال ها وشبكه هاي آبياري قابل مشاهده اند. بيشه زارهاي پوشيده ازپده ، گز و جاز، در دوسوي كارون كه تا زماني نه چندان دور جولانگاه گوزن زرد، يوزپلنگ و گربه وحشي خوزستان بود و ساحل زيباي كارون امروزه زيستگاه ده ها نوع پرنده بومي مانند حواصيل، گاوچرانك، اردك مرمري، دال، كبك، تيهو، دراج، يلوه، فاخته، سبز قبا، ماهي خورك، هدهد چكاوك، دم جنبانك، چلچله، سار، توكا، گنجشك است. اين بيشه زارها همه ساله در فصول سرد پذيراي صدها هزار مرغ مهاجر مانند كشيم، پليكان، بالكان، بوتيمار، حواصيل، كفچه، لك لك، فلامينگو، غاز، آنقوت، تنجه، كله سبز، اردك، بلدرچين، درنا، هوبره، صدف خوار، پرستو، سينه سرخ، بلبل وحتي عقاب وشاهين و كركس است كه با توجه به اقليم خاص استان و به اميد هوايي مطبوع و غذاي كافي در قالب دسته هاي بزرگ به مهماني زمستانه دشت بخشنده خوزستان و رود پرآب كارون مي آيند. عرض زياد و بستر نسبتاً عميق رودخانه، امكان كشتيراني درآن را مهيا نموده است به طوري كه تا اوايل قرن جاري اين رودخانه تا اهواز، بخشي از مسير آبي حمل كالا به شمار مي رفت. اما امروزه در محدوده شهر اهواز به دليل عدم لايروبي بستر رود و احداث پلهاي متعدد امكان كشتيراني وجود ندارد.

دسته ها : خوزستان

روستا مال آقا: مال آقا روستايي در 32 كيلومتري شهرستان باغملك با بافت سنتي كه كاملا بافت قديمي خود را حفظ كرده است. مال آقا درمنطقه اي كوهستاني از رشته كوههاي زاگرس جاي گرفته كه رودخانه اي مواج و سرد از كنار آن مي گذرد و مسير فرح بخش و زيبايي را ايجاد كرده است، همه ساله، به ويژه در دو فصل بهار و تابستان گردشگران بسياري از جاي جاي خوزستان براي گذراندن اوقات فراغت و گردش به اين مكان خوش آب و هوا سفر مي كنند. علاقمه مندان ديدار اين روستاي زيبا از شهر باغملك كه به سمت مال آقا حركت مي كنند با پشت سر گذاشتن شهر قلعه تل و طي حدود چهار كيلومتر راه با ديدن تپه ها و كوه ها و نسيم خنك كوهستان و جنگلهاي انبوه بلوط، گويي وارد دنيايي ديگر شده اند. كمي جلوتر، روستاي تمبي با قدمتي چند هزار ساله و بافتي زيبا در دل كوهستان در مقابل ديدگان گردشگران قد علم مي كند و آنان را به ياد صفا و صميميت روستا مي اندازد مكاني كه روستايي باستاني را با همين نام مدفون شده در زير پا دارد. گفته مي شود چندي پيش تعدادي از اهالي روستا در پي حفاري خانگي بطور اتفاقي با بخش هايي ازمنطقه مدفون شده با آثار باستاني گران قيمت و ارزشمندي مواجه شدند.

دسته ها : خوزستان

غارها، فضاهاي خالي اي هستند كه با گذشت ميليون ها سال در كوه ها پديد مي آيند. غارها چه در ايران و يا ديگر جاهاي جهان در زمين هايي كه آهكي يا دولوميتي هستند به وجود مي آيند و بيشتر آنها مربوط به دوران دوم زمين شناسي هستند. تشكيل آنها به به اين صورت بوده كه گاز كربنيك موجود در هوا هنگام بارندگي و حل شدن در آب و نفوذ به رگه ها و سنگ هاي آهكي در ميليون ها سال، سبب انحلال تدريجي سنگ هاي اصلي شده و حفره ها و مجاري بزرگ زير زميني را ساخته است. گاهي اين سوراخ ها محل گرد آمدن آب و ايجاد مخازن و رگه هاي آب زير زميني مي شوند. استان خوزستان از جمله جاهايي است داراي زمين آهكي و دولوميتي مي باشد، بنابراين برخي غارها در آن كشف شده كه از جاذبه هاي طبيعي زيبا و شگفت آوري برخوردارند و منابع ارزشمند گردشگري به حساب مي آيند.
 

غار اشكفت سلمان ايذه: غار سلمان در فاصله سه كيلومتري جنوب باختري شهر ايذه كنوني، در انتهاي دره‌اي واقع شده است. اشكفت سلمان محوطه اي وسيع است كه در درون صخره طبيعي كوه به صورت سرپناهي با آثار آبرفتي و يك چشمه آب شيرين گوارا كه از درون غاري كوچك و باريك بيرون مي‌آيد تشكيل مي‌شود. روبه روي مجموعه اشكفت سليمان در سمت راست و در منتهي اليه كوهي كه روبه روي آن است دو نقش نيم رخ برجسته كه در درون دو چهارگوش معقر حجاري شده‌اند،‌ وجود دارد. در خاور اين دو لوحه اشكفت بزرگ يعني سايه بان خميده‌ كوه قرار دارد كه در زير آن بر روي بدنه كوه يك كتيبه مستطيل شكل ميخي و چند نقش حجاري شده و در زير اين كتيبه كه در ارتفاع قرار دارد، محل نشستن و تختگاه و يا انجام مراسمي ديده مي‌شود.

غار پبده: يكي از مهمترين غارهاي استان خوزستان، غار پبده در شمال شهرستان لالي است كه آثار زندگي از 17 هزار سال پيش در آن به دست آمده است.

دره شوي دزفول: دره زيباي شوي در حاشيه خاوري رودخانه سزار در باختر كوه سالن قرار گرفته و يكي از مناطق تاريخي استان به شمار مي رود. آبشار شوي كه زيباترين آبشار ايران محسوب مي شود در اين دره جاري است. اين دره غار تاريخي، زيارتگاه محلي، قلعه و ديگر آثار تاريخي را همراه با روستاي تاريخي شوي در خود جاي داده است.

دسته ها : خوزستان

تالاب ها از پديده هاي جالب طبيعي هستند، در خوزستان تالاب، «هور» مي گويند. تالاب چاله هايي هستند كه از آبهاي سطحي يا زيرزميني اشباع شده است. تالاب ها به دليل ذخيره آبي و آرامش موجود در آنها، همواره زيستگاه هاي مناسبي براي حيات وحش اند. تالاب ها از نظر كنترل سيلاب، تغذيه آبهاي زيرزميني، امكانات تفريحگاهي، زمينه هاي تحقيقاتي و صيد پرندگان از اهميت ويژه اي برخوردارند.
 

مهمترين تالاب هاي خوزستان عبارتند از: تالاب هورالعظيم، شادگان، بامدژ، شاهور، بندون، تمبي و برمه شور. درياچه هاي معروف و متعددي نيز در اين منطقه وجود دارد. درياچه سد دز، درياچه پشت سد نيز امكانات فراواني براي بهره برداري هاي گردشگري فراهم خواهد آورد. درياچه سد كرخه نيز از ديگر جاذبه هاي آبي اين منطقه است كه امكانات زيادي براي بهره برداري هاي جهانگردي فراهم آورده است. سد كارون يا سد شهيد عباس پور نيز داراي درياچه بزرگي است كه از قابليت هاي جهانگردي برخوردار است.

تالاب شادگان: تالاب ديدني شادگان با مساحتي بالغ بر 400 هزار هكتار دارد و از رودخانه‌هاي جراحي و كارون همچنين جزر و مد خليج فارس تغذيه مي‌كند. اين تالاب از شمال به شادگان و خور دورق و از جنوب به رودخانه بهمن شير آبادان و از غرب به داخوبن و از شرق به آبهاي خورموسي محدود مي‌شود. نقش اين تالاب در عرصه‌هاي اجتماعي و اقتصادي منطقه بسيار مهم است. اين تالاب به عنوان پناهگاه بين‌المللي حيات وحش شادگان منطقه حفاظت شده محسوب مي‌شود. پوشش گياهي درون تالاب چراگاه و منبع تأمين علوفه دام 132 روستاي اطراف است. دو گونه از دوزيستان و پنج گونه از خزندگان و حدود 154 گونه پرنده در اين تالاب زندگي مي‌كنند. از مهمترين پرندگان مي‌توان به پليكان زرد، فلامينگو و سبز قباي هندي اشاره كرد. 36 گونه نيز در اين تالاب زندگي مي‌كنند. تالاب شادگان 38 درصد تالابهاي بين‌المللي ايران و 66 درصد تالابهاي جهان را تشكيل مي‌دهد. تالاب شادگان از لحاظ رتبه‌هاي ثبت شده در يونسكو در گذشته در رتبه پنجم جهاني قرار داشتن ولي متأسفانه به علت ورود آلاينده‌هاي صنعتي به اين تالاب و دخل و تصرفات مصنوعي در اكوسيستم آن، مرتبه بين‌المللي آن تا رده بيست ‌و دوم نزول كرد.

دسته ها : خوزستان

بر اثر تنوع آب و هوا نوع خاك، برخي از مناطق خوزستان را جنگل‌هاي تنگ و بوته‌زار، درختچه‌ و درختان پوشانيده است. خوزستان در ادوار گذشته پوشش جنگلي انبوه‌تري داشته است. برخي سياحان نوشته‌اند كه كرانه‌هاي كارون ما بين خرمشهر و اهواز با درختان تبريزي، گز و انواع ديگر كاملاً مشجر بوده است. در دامنه‌ كوه سولك و كوه دزگه جنگل بزرگي از درختان بلوط، بادام جنگلي، بن و غيره وجود دارد. در كرانه رودخانه‌ي كرخه جنگل وجود دارد و در دو طرف رودخانه دز درختان بزرگ و درهمي به چشم مي‌خورد. مسير اكثر رودخانه‌ها سراسر از درختان جنگلي گز پوشيده شده است. درخت سدر يا كنار از گياهان خاص اين منطقه است كه از ميوه، برگ و چوب آن استفاده فراوان مي‌شود. درختان كهور،‌ بده، خرزهره ، استبرق و انواع اكاليپتوس نيز در خوزستان يافت مي‌شود. جنس درختان جنگلي بيشتر بلوط است. مراتع خوزستان از نوع مراتع قشلاقي نامرغوب است كه در مناطق كوهستاني پوشش گياهي غني تري دارد. در فصل بارندگي كه از نيمه آبان شروع مي شود و تا اواخر فروردين ماه ادامه مي‌يابد، كم كم بر روي تپه‌ها و زمين‌هايي كه از خاك مناسب برخوردارند ، گياهان خودرو مي‌رويند. در نواحي مرطوب جنس گياهان از نوع گلسنگ، قارچ و خزه است. در نواحي غير مرطوب انواع گياهان بومي مي‌رويد. پوشش گياهي در ارتفاعات شمال شرقي موجب گرديده كه عشاير اين منطقه به پرورش دام بپردازند. اين منطقه به عنوان مراتع گرمسيري ايل بختياري مورد استفاده قرار مي‌گيرد. پوشش گياهي شمال و شمال شرقي به صورت استپ كوهي و كوهپايه‌اي است و درختاني از قبيل بلوط، بن، ‌انجير، بادام كوهي، كنار،‌ سدر و بوته‌هايي از گون دارد.

دسته ها : خوزستان

مردم خوزستان تمام عيدهاي ملي و مذهبي را جشن مي‌گيرند. اهالي شوشتر، دزفول علاوه بر عيدها، جمعه‌ آخر ذيحجه را هم جشن مي‌گيرند. لباس نو مي‌پوشند و به تفريح‌گاه‌ها مي‌روند، زيرا پس از آن ماه هاي محرم و صفر را عزادارند. در گذشته به رقص و پايكوبي مي‌پرداختند و شب تا صبح در فضاي باز و محوطه‌هاي باز به سر مي‌بردند و بر اين باور بودند كه آن شب ستاره‌ زهره به ستاره مشتري مي‌رسد و كسي كه به هم رسيدن اين ستاره‌ها را ببيند، هر نيتي بكند برآورده مي‌شود. مردم استان خوزستان عيد نوروز را مفصل برگزار مي‌كنند. از چند روز پيش، كلوچه‌ مخصوصي از آرد، روغن، زيره و رازيانه درست مي‌كنند. مراسم آتش افروزي چهارشنبه سوري، مراسم چيدن سفره هفت سين، پوشيدن لباس هاي نو و رفتن به ديد و بازديد نوروزي به شيوه ديگر مناطق ايران در استان خوزستان نيز رايج است. در استان خوزستان روز سيزده را در دو روز جشن مي‌گيرند. روز سيزده با احتساب روز عيد نوروز و روز سيزده بدون احتساب روز نوروز، اولي را سيزده‌ عيد و دومي را سيزده‌ بعد از عيد گويند. در ايام نوروز همه به باغ‌ها و تفريح‌گاه‌ها مي‌روند. در خانه‌ها يا باغ‌ها بر شاخه‌ درختان تاب مي‌بندند و تاب سواري مي‌كنند.

دسته ها : خوزستان

خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ س‍رزم‍ي‍ن‌ چ‍‍ه‍‍ار ف‍ص‍ل‌، م‍ي‍ن‍ي‍‍ات‍ور ت‍ن‍و‌ع‌ ق‍وم‍‍ي‌ در ك‍ش‍ور ‌اس‍ت‌ ك‍ه‌ م‍ح‍ل‌ ت‍لاق‍‍ي‌ ف‍ر‌ه‍ن‍گ‍‍ه‍‍ا‌ي‌ م‍خ‍ت‍ل‍ف‍‍ي‌ ‌اس‍ت‌ ك‍ه‌ در ‌ع‍ي‍ن‌ ت‍‍اث‍ي‍ر پ‍ذي‍ر‌ي‌ م‍ت‍ق‍‍اب‍ل‌، ‌ه‍ري‍ك‌ ن‍م‍ود خ‍‍اص‌ خ‍ود ر‌ا ح‍ف‍ظ ك‍رده‌ ‌ان‍د. م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ن‍ي‍ز ي‍ك‍‍ي‌ ‌از ش‍‍اخ‍ص‍‍ه‍‍ا‌ي‌ م‍‍ع‍رف‌ ‌اي‍ن‌ ق‍وم‍ي‍ت‍‍هاس‍ت‌ ك‍ه‌ در ‌ه‍ر م‍ن‍طق‍ه‌ و ق‍وم‍ي‍ت‌ ‌از ‌اس‍ت‍‍ان‌، ص‍ورت‌ وي‍ژه‌ ‌ا‌ي‌ د‌ارد. در م‍ن‍‍اطق‌ ‌ع‍رب‌ ن‍شين‌ و در م‍ي‍‍ان‌ ق‍وم‌ ‌ع‍رب‌، م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ب‍ي‍ش‍ت‍ر م‍ت‍‍أث‍ر ‌از م‍ق‍‍ام‍‍ه‍‍ا‌ي‌ ‌ع‍رب‍‍ي‌ و ش‍ب‍‍ا‌ه‍ت‌ خ‍‍اص‍‍ي‌ ب‍ه‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ م‍ق‍‍ام‍‍ي‌ ج‍ن‍وب‌ ‌ع‍ر‌اق‌ د‌ارد. درم‍ي‍‍ان‌ ق‍وم‌ ب‍خ‍ت‍يار‌ي‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ج‍‍اي‍گ‍‍اه‌ خ‍‍اص‍‍ي‌ د‌ارد و در ‌آي‍ي‍ن ه‍‍ا‌ي‌ ش‍‍اد‌ي‌ و م‍‍ات‍م‌، ن‍و‌ازن‍دگ‍‍ان‌ س‍‍از‌ه‍‍ا‌ي‌ م‍ح‍ل‍‍ي‌ ح‍ض‍ور‌ي‌ م‍ش‍‍ه‍ود د‌ارن‍د. م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ب‍خ‍ت‍ي‍‍ار‌ي‌ م‍‍ان‍ن‍د دي‍گ‍ر م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ م‍ح‍ل‍‍ي‌ ‌از س‍‍ادگي خ‍‍اص‍‍ي‌ ب‍رخ‍ورد‌ار ‌اس‍ت‌ ‌ام‍‍ا وج‍ه‌ ت‍ش‍‍اب‍ه‌ و ت‍ف‍‍اوت‍‍ه‍‍ا‌ي‌ زي‍‍اد‌ي‌ ب‍‍ا دي‍گ‍ر م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ م‍ح‍ل‍‍ي‌ د‌ارد. م‍‍ه‍م‍ت‍ر ‌اي‍ن‍ك‍ه‌ س‍‍اخ‍ت‍‍ار م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ب‍خ‍ت‍ي‍‍ار‌ي‌ ب‍‍ا م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ س‍ن‍ت‍‍ي‌ ن‍ي‍ز ت‍ف‍‍اوت‌ چ‍ش‍م‍گ‍ي‍ر د‌ارد. وج‍ه‌ ت‍ش‍‍اب‍ه‌ ‌آن‌ ب‍‍ا دي‍گ‍ر م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ م‍ح‍ل‍‍ي‌ در س‍‍ادگ‍‍ي‌ ن‍‍غ‍م‍‍ات‌ و ‌اس‍ت‍ف‍‍اده‌ ‌از دس‍ت‍گ‍‍ا‌ه‍‍ه‍‍ا و م‍‍اي‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ ‌اي‍ر‌ان‍‍ي‌ ‌اس‍ت‌ و ت‍ف‍‍اوت‌ ‌آن‌ ‌از ن‍ظر ن‍و‌ع‌ گ‍وي‍ش‌ و ش‍ي‍وه‌ ق‍ر‌ائ‍ت‌ ‌آو‌از‌هاس‍ت‌ . خ‍و‌ان‍ن‍ده‌ ن‍ي‍ز در س‍‍اخ‍ت‍‍ار م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ب‍خ‍ت‍ي‍‍ار‌ي‌ ح‍‍ائ‍ز ‌ا‌ه‍م‍ي‍ت‌ ‌اس‍ت‌ ب‍ه‌ طور‌ي‌ ك‍ه‌ ب‍‍ع‍د ‌از م‍ق‍دم‍ه‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ت‍وس‍ط ن‍و‌ازن‍ده‌، ‌اي‍ن‌ ص‍د‌ا‌ي‌ خ‍وش‌ ‌آو‌از ‌اس‍ت‌ ك‍ه‌ س‍‍اخ‍ت‍‍ار م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ر‌ا ن‍ش‍‍ان‌ د‌اده‌ و ت‍ك‍م‍ي‍ل‌ م‍‍ي‌ ك‍ن‍د. گ‍روه‌ خ‍و‌ان‍‍ي‌ ن‍ي‍ز در م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ب‍خ‍ت‍ي‍‍ار‌ي‌ ق‍‍اب‍ل‌ ت‍وج‍ه‌ ‌اس‍ت‌ زي‍ر‌ا ب‍س‍ي‍‍ار‌ي‌ ‌از ق‍ط‍ع‍‍ات‌ ش‍‍اد"دو‌ال‍ل‍‍ي‌" ت‍وس‍ط خ‍و‌ان‍ن‍ده‌ گ‍روه‌ ك‍ر ‌اج‍ر‌ا م‍‍ي‌ ش‍ود و م‍‍ع‍م‍ولاً خ‍و‌ان‍ن‍دگ‍‍ان‌ گ‍رو‌ه‍‍ي‌ ق‍ط‍ع‍ه‌ ش‍‍ع‍ر كوچ‍ك‍‍ي‌ ر‌ا م‍‍اب‍ي‍ن‌ ‌ه‍ر ب‍ي‍ت‌ ي‍‍ا م‍ص‍ر‌ع‌ ت‍ك‍ر‌ار م‍‍ي‌ ك‍ن‍ن‍د. ب‍ه‌ ‌ه‍رح‍‍ال‌ ب‍‍اي‍د ‌اش‍‍اره‌ ك‍رد ك‍ه‌ گ‍وش‍ه‌ ‌ه‍‍اي‍‍ي‌ ن‍ي‍ز در م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ب‍خ‍ت‍ي‍‍ار‌ي‌ ‌ه‍م‍‍ان‍ن‍د گ‍وش‍ه‌ ‌اول‌ و دوم‌ خ‍س‍رو ش‍ي‍ري‍ن‌ وج‍ود د‌ارن‍د ك‍ه‌ ك‍‍ام‍لاً ب‍‍ا م‍ق‍‍ام‍‍ه‍‍ا‌ي‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ س‍ن‍ت‍‍ي‌ م‍‍ان‌ م‍ت‍ف‍‍اوت‌ ‌اس‍ت‌. ‌ان‍و‌ا‌ع‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ب‍خ‍ت‍ي‍‍ار‌ي‌ ش‍‍ام‍ل‌ ‌آ‌ه‍ن‍گ‍‍ه‍‍ا و ‌آو‌از‌ه‍‍ا‌ي‌ ش‍اد دو‌اللي‌ ، م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ چ‍پ‌ ي‍‍ا ‌ع‍ز‌ا، م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ح‍م‍‍اس‍‍ي‌، م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ت‍‍غ‍زل‍‍ي‌ ‌ع‍‍اش‍ق‍‍ان‍ه‌، م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ گ‍ون‍‍اگ‍ون‌(ش‍‍ام‍ل‌ م‍وس‍ي‍قي بارش‌ بار‌ان‌، ب‍رزگ‍ر‌ي‌، خ‍رم‍ن‌ ك‍وب‍‍ي‌، لالاي‍‍ي‌، ك‍وچ‌ ‌اس‍ت‌. د‌ه‍ل‌(ي‍ك‌ س‍‍از ك‍وب‍ش‍‍ي‌ ‌اس‍ت‍و‌ان‍ه‌ ‌ا‌ي‌ ش‍ك‍ل‌ ك‍ه‌ ب‍‍ا چ‍وب‌ خ‍ي‍زر‌ان‌ ن‍و‌اخ‍ت‍ه‌ م‍‍ي‌ ش‍ود)، ك‍رن‍‍ا، س‍رن‍‍ا و ن‍‍ي‌ ش‍ي‍ت‌، ن‍‍ي‌ ‌ه‍ف‍ت‌ ب‍ن‍د و ك‍م‍‍ان‍چ‍ه‌ ‌از س‍‍از‌ه‍‍ا‌ي‌ م‍حلي‌ م‍ورد ‌اس‍ت‍ف‍‍اده‌ در م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ب‍خ‍ت‍ي‍‍ار‌ي‌ ‌اس‍ت‌. در زم‍ي‍ن‍ه‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ش‍وش‍ت‍ر‌ي‌ و دزف‍ول‍‍ي‌(ش‍م‍‍ال‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌) ن‍ي‍ز ب‍‍اي‍د گ‍ف‍ت‌ ك‍ه‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ‌اي‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ن‍ي‍ز م‍‍ان‍ن‍د م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ م‍ح‍ل‍‍ي‌ ‌اي‍ر‌ان‌ ب‍رپ‍‍اي‍ه‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ‌آو‌از‌ي‌ ش‍ك‍ل‌ گ‍رف‍ت‍ه‌ ‌اس‍ت‌ و ن‍م‍ود ‌ع‍ي‍ن‍‍ي‌ ‌آن‌ ر‌ا م‍‍ي‌ ت‍و‌ان‌ در م‍ر‌اس‍م‌ ت‍‍ع‍زي‍ه‌، ‌ع‍روس‍‍ي‌ و ك‍‍ار دي‍د. ش‍‍ه‍ر‌ه‍‍ا‌ي‌ دزف‍ول‌ و ش‍وش‍ت‍ر ب‍ه‌ خ‍‍اطر ب‍‍اف‍ت‌ ف‍ر‌ه‍ن‍گ‍‍ي‌ خ‍ود ك‍ه‌ ب‍ي‍ش‍ت‍ر رن‍گ‌ و ب‍و‌ي‌ م‍ذ‌ه‍ب‍‍ي‌ در ‌آن‌ م‍ش‍‍ا‌ه‍ده‌ م‍‍ي‌ ش‍ود ن‍م‍‍ي‌ ت‍و‌ان‍س‍ت‍ه‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ س‍‍از‌ي‌ ر‌ا ب‍ه‌ س‍‍ادگ‍‍ي‌ پ‍ذي‍ر‌ا ب‍‍اش‍د ب‍ه‌ ‌ه‍م‍ي‍ن‌ دل‍ي‍ل‌ ‌اس‍‍اس‌ س‍‍اخ‍ت‍‍ار م‍وس‍ي‍ق‍ي‍‍اي‍‍ي‌ ‌اي‍ن‌ دو ش‍‍ه‍ر ر‌ا ب‍‍اي‍د در م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ‌آو‌از‌ي‌ ج‍س‍ت‍ج‍و ك‍رد. در م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ‌اي‍ن‌ دو م‍ن‍طق‍ه‌ ب‍ي‍ش‌ ‌از 50 گ‍وش‍ه‌ ‌آو‌از‌ي‌ ب‍وده‌ ‌اس‍ت‌ ك‍ه‌ ‌اك‍ن‍ون‌ ك‍م‍ت‍ر ك‍س‍‍ي‌ ت‍م‍‍ام‌ ‌اي‍ن‌ گ‍وش‍ه‌ ‌ه‍‍ا ر‌ا ب‍ه‌ خاطر د‌ارد. ساخ‍تار م‍وس‍ي‍قايي‌ ‌اي‍ن‌ گ‍وش‍ه‌ ‌ه‍‍ا م‍ب‍ت‍ن‍‍ي‌ ب‍ر م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ك‍ن‍ون‍‍ي‌ ‌اي‍ر‌ان‌ ‌اس‍ت.‌ ب‍‍ا ‌ان‍دك‍‍ي‌ ت‍‍غ‍ي‍ي‍ر در ‌اد‌ا‌ي‌ تزيين‌ ‌ها و ت‍ح‍ري‍ر‌ها به‌ گ‍ون‍ه‌ ‌ا‌ي‌ ك‍ه‌ خ‍و‌ان‍ن‍دگ‍‍ان‌ دزف‍ول‌ و ش‍وش‍ت‍ر ل‍‍ه‍ج‍ه‌ خ‍‍اص‍‍ي‌ درخ‍و‌ان‍دن‌ ‌آو‌از‌ه‍‍ا‌ي‌ ‌اي‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ د‌ارند. ‌اش‍عار ‌آو‌از‌ه‍‍ا‌ي‌ ‌اي‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ‌ا‌غ‍ل‍ب‌ م‍ض‍‍ام‍ي‍ن‍‍ي‌ زم‍ي‍ن‍‍ي‌ د‌ارن‍د ول‍‍ي‌ ‌اي‍ن‌ ‌اش‍‍ع‍‍ار س‍‍اده‌ د‌ار‌ا‌ي‌ چ‍ن‍‍ان‌ ح‍س‍‍ي‌ ‌اس‍ت‌ ك‍ه‌ ناخ‍ود‌آگاه‌ ‌ان‍سان‌ ر‌ا ب‍ه‌ س‍و‌ي‌ ب‍زرگي‌ م‍‍ع‍ب‍ود و ‌ع‍ظم‍ت‌ ‌ع‍ش‍ق‌ ر‌ه‍ن‍م‍ون‌ م‍‍ي‌ س‍‍ازد. در دور‌ان‌ ق‍‍اج‍‍ار ب‍‍ا ب‍‍از ش‍دن‌ پ‍‍ا‌ي‌ ب‍رخي‌ ن‍و‌ازن‍دگ‍‍ان‌ دزف‍ول‍‍ي‌ و ش‍وش‍ت‍ر‌ي‌ ب‍ه‌ ت‍‍ه‍ر‌ان‌ و ف‍ر‌اگ‍ي‍ر‌ي‌ ردي‍ف‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ‌اي‍ر‌ان‌ س‍‍از و م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ س‍‍از‌ي‌ و‌ارد ‌اي‍ن‌ دو شهر شد. ب‍‍ا ورود م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ س‍‍از‌ي‌ ب‍وي‍ژه‌ ت‍‍ار، ن‍ق‍ش‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ و ‌اس‍ت‍ف‍‍اده‌ ‌از س‍‍از ت‍‍ار رن‍گ‌ و رون‍ق‌ خ‍‍اص‍‍ي‌ ب‍ه‌ م‍وس‍يقي‌ ‌آو‌از‌ي‌ ‌اي‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ د‌اد و رف‍ت‌ و ‌آم‍د ن‍و‌ازن‍دگ‍‍ان‌ ب‍زرگ‍‍ي‌ ‌از ‌اي‍ن‌ ش‍‍ه‍ر ب‍ه‌ م‍ح‍‍اف‍ل‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ت‍‍ه‍ر‌ان‌ ب‍‍ا‌ع‍ث‌ ب‍ه‌ وج‍ود ‌آم‍دن‌ ي‍ك‌ رپ‍رت‍و‌ار م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ س‍‍از‌ي‌ ب‍ر‌ا‌ي‌ ‌اي‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ش‍د ك‍ه‌ ش‍‍ام‍ل‌ ق‍ط‍ع‍‍ات‌ چ‍‍ه‍‍ارم‍ض‍ر‌اب‌، رن‍گ، پ‍ي‍ش‌ در‌آمد و ت‍ص‍ن‍ي‍ف‌ م‍‍ي‌ ب‍‍اش‍ن‍د. س‍‍از‌ه‍‍ا‌ي‌ ر‌اي‍ج‌ م‍وس‍ي‍ق‍‍ي‌ ‌اين م‍ن‍طق‍ه‌ در و‌ه‍ل‍ه‌ ‌اول‌ ت‍‍ار و س‍پ‍س‌ س‍رن‍‍ا، د‌ه‍ل‌، ن‍‍ي‌ ج‍ف‍ت‍ه‌ و د‌اي‍ره‌ ‌اس‍ت‌ و ب‍‍ا ت‍وج‍ه‌ ب‍ه‌ ‌ه‍م‍س‍‍اي‍گ‍‍ي‌ ‌اي‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ب‍‍ا ف‍ر‌ه‍ن‍گ‍‍ه‍‍ا‌ي‌ م‍ج‍‍اور، ب‍‍ع‍ض‍‍ي‌ ‌از گ‍وش‍ه‌ ‌ه‍‍ا و ق‍ط‍ع‍‍ات‌ در ب‍ي‍ن‌ دو ف‍ر‌ه‍ن‍گ‌ م‍ج‍‍اور م‍‍ان‍ن‍د ش‍وش‍ت‍ر‌ي‌ دزف‍ول‍‍ي‌ و ب‍خ‍ت‍ي‍‍ار‌ي‌ ‌اش‍ت‍ر‌اك‌ د‌ارن‍د.

دسته ها : خوزستان

گرچه امروزه انواع غذاهاي ايراني در استان خوزستان تهيه مي شود ولي غذاهاي محلي كه از مواد در دسترس و با توجه به شرايط آب و هوايي درست مي شوند هنوز جايگاه خاصي دارند. برخي از عادات خوراكي مردم استان خوزستان جالب توجه اند. آن ها خوراك هاي تابستاني و زمستاني دارند. در تابستان از مهمانان خود با شربت آلبالو، سكنجبين و شربت زعفران پذيرايي مي كنند و در زمستان، خرما و ارده به عنوان وسيله پذيرايي استفاده مي شود. از لبنيات به مقدار زياد استفاده مي كنند و رنگينك از خوراك هاي بسيار مقوي و خوش مزه است كه در هنگام صرف ناهار و شام مصرف مي شود. در اين استان در كنار غذاهاي محلي و مخصوص استان براي مهمانان تهيه مي شود ولي برخي غذاهاي محلي در اين استان وجود دارند كه براي گردشگران جالب است. از جمله مهم ترين غذاهاي محلي مردم استان خوزستان ماهي است. قليه ماهي غذايي خوش مزه و به ياد ماندني است كه در اين استان با ماهي و تمبر هندي تهيه مي شود. آبگوشت متداول ترين غذاي مردم شهر و روستا است.آش دوغ، آش ارده، قلقل، قليه ماهي، كباب ماهي، ماهي شكم پر، ميگو، برزنگك، دال عدسي، درشته( گمنه)، مچبوس، حميص، خرما گرم، سير بقله( سير باقلا)، اوپيازي شادگان، ميانگران ايذه، بامدژ اهواز، هورالعظم.

نوع بشر بدون سه عامل آب، هوا و غذا قادر به ادامه حيات نيست. با توجه به اهميت خوراك در ادامه زندگي، انسانها در هر منطقه نوع خوراك و پخت پز خود را داشته اند. همين تفاوت جذابيتهاي خاصي در هر منطقه ايجاد كرده است. بسياري از گردشگران تنها به خاطر تجربه خوراك متفاوت از منطقه زندگي خود به مناطق ديگر جهان سفر مي كنند. در  بخش مربوط به غذاهاي سنتي بختياريها و لرهاي استان خوزستان با انواع خوراك هاي سنتي ايشان آشنا خواهيد شد.

آو تفتالو
مواد لازم: آب، برگه زرد آلو(قيسي)، روغن، پياز و ترشي ناردون
طرز تهيه: ابتدا برگه هاي زرد آلو را در ظرفي جداگانه داخل آب گذاشته تا خيس بخورند. سپس برگه ها را در ظرفي ديگر به همراه مقداري آب روي حرارت مي گذارند تا پخته شود. در حين پختن، ترشي ناردون نيز به مواد اضافه مي گردد. در آخر اين خوراك به همراه پياز داغ طبخ مي شود.
 

تليكه
مواد لازم: تره كوهي، كرفس، دوغ
طرز تهيه: ابتدا تره كوهي و كرفس را خرد كرده، در ظرفي حرارت مي دهند تا خوب پخته و شيرين شود. سپس اين مواد را داخل مشك ريخته و دوغ را به اين مواد مي افزايند. پس از بستن در مشك، آن را براي 5 الي 6 روز به حال خود رها مي كنند تا سفت شده، خود را بگيرد. در نهايت با نان ميل مي گردد.
 

شله ماستي
مواد لازم: آب،ماست، برنج-، روغن و نمك
طرز تهيه: ماست را در آب محلول كرده و مي جوشانند تا خوب يكدست شود. سپس به مواد، برنج نيز مي افزايند تا خوب پخته شود. در پايان به اين خوراك پياز داغ نيز افزوده مي شود.
 

كورديم((khrdim
مواد لازم: برنج، جو، كورديم(گياهي كوهي)
طرز تهيه: برنج و جو را با كورديم از شب قبل درون آب گرم قرار مي دهند تا پخته شود.
 

گمنه(gemneh)
موا د لازم: بلغور گندم، آب و ترشي ناردن
طرز تهيه: بلغور گندم و آب را در ظرفي ريخته و حرارت مي دهند تا خوب جا بيفتد، سپس مقداري ترشي ناردون براي طعم دار شدن به مواد افزوده مي شود و در پايان خوراك را به همراه پياز داغ طبخ مي نمايند.
 

آش توله
توله نوعي گياه با برگهاي نسبتا پهن است كه در پاييز و زمستان در بيشتر مناطق خوزستان مي رويد. برنج، نمك و روغن از مواد لازم جهت تهيه آش توله مي باشد. پس از شستن و خرد كردن برگه هاي توله آن را در آب در حالِ جوش ريخته و نيم پز مي كنند. برنج را به آن مي افزايند. پس از آبكش كردن برنج، كه با توله مخلوط شده است، آن را دم مي كنند. به آش توله نارنج يا ليمو خشك اضافه مي كنند. در بعضي مناطق مانند رداده آش توله را با دوغ و آرد تهيه مي كنند. بدين صورت كه توله را به جاي آب در دوغ مي جوشانند. در شوش توله را همراه با سير در پياز  داغ سرخ مي كنند. از ساق توله هم براي پخت آش توله استفاده مي كنند.
 

او باقلهo baqele
باقلاي ِ خشك را مي سايند، همراه  با نمك و فلفل در آب ريخته، مي پزند. هنگامي كه باقلا پخته شد، در آن تكه هاي نان ريخته و مي خورند.
 

كشكينهkaŠkina
گندم را بلغور كرده و دوغ را مي جوشانند تا سفت شود كه به آن ترخينه مي گويند. ترخينه را گلوله گلوله كرده، خشك مي كنند. ترخينه را معمولا در تابستان مي پزند تا در زمستان استفاده شود. براي پخت كشكينه، به مقدار لازم ترخينه را در پياز سرخ مي كنند.
 

كپهkapah-
مواد لازم: برنج، لپه، كشمش، روغن و نمك. برنج را تا زماني كه له شود مي جوشانند. سپس آن را ورز مي دهند و گلوله مي كنند. لپه و كشمش را مي پزند، به مقدار لازم در ميان گلوله هاي برنج مي گذارند و در روغن سرخ مي كنند.
 

آش بلگ e balagšâ
مواد لازم:عدس، نخود، لوبيا، خمير گندم، گياهان محلي، ترشي انار و ماست.
ابتدا عدس، نخود و لوبيا را مي پزند. سپس خمير گندم را رشته رشته كرده و داخل آن مي ريزند. گياهان محلي را نيز با مقداري ماست، ترشي يا ترشي انار و مقدار لازم آب اضافه مي نمايند.

معرفي يك نوع نان سنتي در ايذه(منطقه بختياري نشين)
نان كلگkalg

ناني كه از آرد بلوط تهيه شود، نان كلگ نام دارد. بلوطهاي تهيه شده را پس از پوست كندن و خشك كردن در زير نور آفتاب به وسيله آسيابهاي محلي آرد نموده و آرد را داخل سبدي مي ريزند و چند گوني روي آن مي گذارند. سپس اين ظرف را بر سر راه جريان آب قرار مي دهند. با اين روش تلخي آرد بلوط در مدت 4 الي 5 روز كشيده مي شود. با همين آرد، خميري فراهم شده و نان بلوط بر روي تاوه پخته مي شود.

غذاهاي سنتي اعراب خوزستان
انواع غذا شامل: قليه ماهي،ماهي صُبور، ماهي شور، برنج، قوزي، ميگو پلو، كُبه
انواع شيريني شامل: ليگمات، معسل، شعث، مهلبيه، شَعريَه
معرفي چند نوع غذا
قليه ماهي

مواد لازم: ماهي، ادويه، نمك، فلفل، پياز، سير، تمبر هندي، ليمون عماني، سبزي(گشنيز و شنبليله)گوجه يا رب گوجه
طرز تهيه: ابتدا پياز و سير را خرد كرده و سرخ مي نمايند. سبزي خرد شده را اضافه مي كنند و كمي تفت مي دهند. ماهي تكه تكه  شده را به آن افزوده، سرخ مي نمايند و پس از آن، تمبر هندي، ليمو عماني، نمك و ادويه، گوجه را به مواد قبلي اضافه مي كنند و تفت مي دهند. در آخر مقداري آب اضافه مي كنند و مي گذارند تا كاملا پخته شود.
 

ماهي صُبور
مواد لازم: پياز،سير،كشمش، سبزي(گشنيز)،ليمو عماني،دارچين، ادويه،نمك،ماهي صبور
طرز تهيه: ابتدا ماهي صبور را تميز مي كنند، سپس پياز خرد شده را سرخ مي كنند. سبزي خرد شده را به آن مي افزايند و به همراه تركيبات تفت داده شده(دارچين، نمك، ادويه و ليمو عماني آسياب شده و كشمش) داخل شكم ماهي مي ريزند. شكم ماهي را با نخ مي بندند، درون ظرفي به نام gali (سيني دسته دار)گذاشته، جهت پخت در تنور (امروزه در فر) قرار مي دهند.
 

قوزي
گوسفندي را كشته، پوست آن را مي كنند و سپس شكم آن را تميز كرده و مخلفاتي از قبيل برنج، تخم مرغ، زعفران، هِل، مرغ، نمك و دارچين درون ِآن قرار مي دهند و آن را كباب مي كنند. گاهي اوقات به جاي گوسفند از مرغ استفاده مي كنند.
 

كُبّه
مواد لازم: گوشت چرخ كرده، پياز، لپه، نخود، كشمش، دارچين، فلفل، برنج و نمك
طرزتهيه: برنج را همراه مقداري آب در ظرفي ريخته، جهت پخت روي اجاق مي گذارند. پس از پخت كامل، آن را خوب له كرده، به صورت گلوله هاي كوچك در مي آورند و درونِ گلوله هاي كه از تركيبات سرخ شده گوشت، پياز، نخود، لپه، كشمش، دارچين، فلفل و نمك  تهيه شده، قرار مي دهند و در روغن سرخ مي كنند.
 

محمر-mohammar
 مواد لازم: خرما، آب و برنج. خرما را داخل آب سرد ريخته، هسته هاي آن را جدا مي كنند. سپس برنج را در آب جوش ريخته، مي پزند. قبل از آنكه آب آن تمام شود خرما را اضافه مي كنند و مانند شير برنج مي پزند.
 

َشعث
خرما را درون روغن محلي نموده و با حرارت ملايم سر مي كنند.
 

خورشت باميه(ماراگ باميه)
به پياز سرخ شده گوجه خرد شده  اضافه مي كنند. مقداري گوشت قيمه شده را نيز به همراه ادويه كاري با مواد، تفت داده و باميه هاي آب پز شده را نيز اضافه مي كنند. معمولا براي خوشمزه تر شدن  خورشت باميه  به آن سير و تمرهندي نيز اضافه مي كنند.

ماهي شور(اِم گََََشَت)
ابتدا ماهي شور را با كمي آب مي پزند. سپس ماهي را از آب خارج كرده، تكه تكه مي كنند. مقداري پياز سرخ شده و كمي كشمش و ادويه را باهم مخلوط كرده، به پياز مي افزايند. تكه هاي آماده و پخته ماهي را سرخ مي كنند و با مخلوط مواد حاصله تر كيب مي كنند. اين غذا مخصوص فصل زمستان است.

فلافل
مقداري نخود را به مدت 2 شبانه روز  مي خيسانند تا نرم شود سپس آن را ريز مي كنند(مي كوبند). مقداري سير له شده را با مقداري گوشت چرخ كرده و ادويه نمك و فلفل مخلوط كرده و از كمي آرد براي چسباندن مواد به يكديگر استفاده مي كنند. براي تهيه فلافل مقداري از مواد را در قالبي مخصوص مي ريزند و پشت سر هم ماده گرد شده را كه پس از پخت فلافل نام مي گيرد در روغن مي ريزند تا سرخ شود.

خلال مطبوخ
خرماي نارس يا خارك را با آب مي پزند.

ِتذخانَه
اين غذا با ماهي شور تهيه مي شود و در واقع نوعي سوپ است. بدين ترتيب كه ماهي شور را با برنج مي پزند و حالت سوپ پيدا مي كند.

ُخبس التمر
ابتدا هسته هاي خرما را خارج ساخته، آنها را خمير مي كنند و بعد خمير خرما را با روغن مخلوط كرده و آن را روي خمير آماده نان كه صاف كرده اند ماليده و براي ِ پخت  روي تاوه قرار مي دهند.

ِامفَطَّح (emfattah)
گوسفندي را ذبح نموده، آن را به چهار قسمت تقسيم مي كنند. دو ران و كتف آن را  به صورت درسته در ديگ بزرگي مي گذارند تا آب پز شود  و همراه برنج آن را مصرف مي كنند. نان خشك را خرد كرده، با روغن و پياز تفت مي دهند.

غذاهاي محلي در منطقۀ بهبهان داراي تنوع و گستردگي فراوان مي باشند و ويژگي مهم اينكه غذاهاي سنتي هنوز يكي از اركان مهم تغذيه در اين منطقه بوده و همچنان به قوت خود باقي هستند.
انواع غذاهاي سنتي شامل: اوانوري owanori (آب انار)، ابوقله owboqle(آب باقلا)، آبگوشت، اوعدسowadas، اوماشك owmâs (آب ماش)، اوپيوزي owpiyozi (آب پياز)، گوينه gevine، اوموهي owmohi(آب ماهي)، برنج، باقلا، آش كارده، اوربنيكwrebenik
 

شيريني ها و شربت ها شامل: حلواي آردگندم،حلواي آردبرنج، حلواي شيره خرما، حلواي خرما، پاليلقي، فل، نان شيريني حلواي سياه، قرصك، چوخيزورون، مسقطي،حلواي نشاء، حلواي انگشت پيچ    
انواع نان شامل: نان تيري، نان بلبل balbal، بلبل كلخنگي balbalekalxongi، شل شلوšolšolu، تودون tavdun
 

معرفي چند نوع غذاي سنتي
اوانوري owanori (آب انار)

انار را دانه نموده در آب مي جوشانند و در آب آن نان ريز نموده صرف مي كنند. اين غذا در روستاهاي بررسي شده صرف مي گردد.
 

ابوقله owboqle(آب باقلا)
باقلاي پوست كنده را مي جوشانند تا كاملاً له شود بعد به آن پياز سرخ كرده، روغن و ادويه اضافه مي كنند سپس در آن نان خورد كرده به صورت تريد ميل مي نمايند.
 

اوپيوزي owpiyozi (آب پياز)
پياز سرخ كرده را با ادويه و آرد بو داده به صورت مايع رقيقي در آورده در آن نان خورد كرده مي خورند.
 

گوينه gevine
گندم را خورد نموده بو مي دهند بعد مثل برنج دم مي كنند و همراه با ماست مي خورند.
 

اوموهي owmohi(آب ماهي)
ماهي را پاك نموده همراه با سبزي و آرد بو داده مي جوشانند بعد نان در آب آن خورد كرده همراه با ماهي مي خورند.
 

آش كارده
گياهي موسوم به كارده كه برگ هاي پهن چون برگ چغندر دارد و بسيار تندمزه است را در آفتاب خشك كرده و بعد آن را با گندم نيم دانه مخلوط كرده كمي خمير مايه و مقداري كمي برنج و سير در آن ريخته روي آتش مي گذارند تا اندكي گرم شود سپس آن را از روي آتش برداشته در جاي گرمي نگه مي دارند تا ترش شود اين مايه "حره" horre يا "آش كارده" ناميده مي شود.
مقداري گندم نيم دانه و آب روي آتش مي گذارند تا جوش بيايد اين مايه را به آن اضافه مي كنند. در بهبهان اين آش را مانند حليم در مغازه ها مي فروشند. اين آش مخصوص فصل زمستان است.
 

اوربنيكwrebenik
ربنيك دانه وحشي است شبيه به زالزالك ولي ترش تر و ريزتر آن را در آب مي جوشانند تا به طور كامل له شود بعد اين دانه ها را در آبكش مي گذارند آنقدر چنگ مي زنند تا آب ترش آن در ظرف زير آبكش جمع شود به اين آب ترش پياز داغ و خرده برنج و مقداري شكر يا شيره خرما اضافه مي نمايند آن را مي جوشانند تا پخته شود بعد در آن نان خرد نموده به صورت تريد مي خورند.اين غذا در فصل پاييز تهيه مي گردد.
 

شيريني ها و شربت
حلواي شيره

به همان روش حلواهاي فوق است ولي به جاي شكر از شيرۀ خرما استفاده مي شود.
 

پاليلقي pâlilaqi
خرما را در ظرف يا بشقاب چيده روي آن مخلوط روغن و آرد بو داده مي ريزند و بعد مصرف مي كنند.
 

فل fel
خرما را با كنجد مخلوط نموده تا خرما و كنجد كاملاً با هم مخلوط شوند و به صورت خمير درآيد.
 

نان شيريني
آرد، شكر و زردچوبه را مخلوط نموده به مانند نان شيري روي صفحه فلزي مي پزند، اين شيريني به صورت خشك مصرف مي شود.
 

حلواي سه halvâyese
ارده را در ديگ ريخته با دستگاه آن قدر به هم مي زنند تا تفاله آن جدا شود تفاله آن همان حلواي سه يا حلواي سياه است كه آن را با خرما مي خورند.
 

حلواي نشاء
ابتدا گندم را سه روز در آب گذاشته تا كاملاً خيس بخورد و باد كند و آب آنرا مرتب عوض مي كنند بعد آن را با چرخ يا دست له مي نمايند. سپس آن را در آبكش گذاشته مي شويند تا تنها تفاله در آبكش بماند زير آبكش نيز ديگ  مي گذارند تا شيره گندم در آن بريزد سپس شيره گندم را در سيني هاي بزرگ ريخته تا نشاسته محلول ته نشين شود بعد آب زلال روي آن مي ريزند. محلول را در آفتاب مي گذارند تا كاملاً خشك شود در اين وقت نشاسته گندم به صورت كلوخه هاي كوچك سفيد رنگ در مي آيد. مقداري از اين نشاسته را در كاسه اي آب حل كرده روغن نيز در ظرفي ريخته گرم مي كنند. محلول آب و نشاسته را در روغن ريخته و شكر نيز به آن اضافه مي¬كنند.
در مرحله بعد هل و گلاب اضافه مي شود. حرارت زير آن را ملايم نموده با  قاشق يا  كفگير آن قدر آن را به هم مي زنند تا به صورت دانه هاي ريز درآيد در اين وقت حلواي نشاسته گندم آماده است.
 

انواع نان
نان تيري

اين نان بدون خمير مايه است. خمير آن را روي صفحه اي مدور چوبي به نام خونچك   xončakبا تيري چوبي پهن مي كنند و روي صفحه اي مدور فلزي موسوم به توه toveh كه روي آتش قرار دارد مي اندازند تا بپزد. اين نان به صورت خشك نگهداري مي شود. هنگام مصرف اندكي آب به آن مي زنند تا نرم شود معمولاً اين نان را براي مدت 2 الي 3 هفته مصرف مي پزند.
 

بلبل كلخنگي balbalekalxongi
اين نان به همان روش بلبل درست مي شود با اين تفاوت كه در خمير آن كلخنگ كه نوعي دانه شبيه به دانه درخت بن ولي نرم و چرب مي باشد اضافه مي نمايند.
 

شل شلوšolšolu
خميري را به صورت كاملاً رقيق درمي آورند داخل آن مقداري دانه انار مي ريزند و قدري نيز پياز در آن رنده مي كنند بعد آن را به مانند نان بلبل روي توه به صورت مايع مي ريزند. به اين صورت نان نرمي به دست مي آيد كه گاهي به عنوان غذا به تنهائي مصرف مي شود.

دسته ها : خوزستان

اقوام و زبان: اعراب، عمله‌ها ، بختياري‌ها، بالاگريوه‌ها و كولي‌ها از اقوام ساكن در استان هستند. لري، فارسي با لهجه‌هاي دزفولي، شوشتري، بهبهاني، آباداني و خرمشهري (لهجه شهرنشينان) و عربي از زبان‌هاي رايج در خوزستان هستند.

دسته ها : خوزستان

ازيهاي سنتيِ اعراب
شاملِ:تُبه- چعب بازي- حيله- عظيم الغطاء- غمازه جيجو- رُكبان-مهابث-راوت يا رُوا- سبط يا ثابت- علي ابو- ُمسگِلَه- اُم ذيوه- لعب لوز- لعب تين-گِلول-گُرگِتَه-شِگَت َبطَن عُمَر
معرفي ِ چند بازي سنتيِ اعراب
عظيم الغطا

در اين بازي كه در شب هاي مهتابي انجام مي شود تعدادي دور هم جمع مي شوند و كسي بر حسب قرعه انتخاب مي شود تا تكه استخواني تهيه كند. سپس بازيكنان ديگر چشمهايشان را مي بندند و شخص انتخاب شده در همان لحظه استخوان را به نقطه اي پرت مي كند. بعد از آن بازيكنان كه چشم خود را باز كرده اند به جستجوي استخوان مي پردازند. هر كدام از بازيكنان كه استخوان را بيابد به عنوان بردنده محسوب خواهد شد. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان خرمشهر ثبت شده است.

حيلِه
اين بازي را بيشتر از همه دختران انجام مي دهند. بدين ترتيب  پاي خود را  در بغل مي گيرند و مي دوند. در اين رقابت هر كس بتواند بيشتر بدود برنده خواهد بود. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان خرمشهر ثبت شده است.

گُرگِتَه
اين بازي بيشتر در فصل برداشت محصولات، بين دختران و پسران كشاورز انجام مي شود. هنگام برداشت خرما ها، بچه ها كلمه "گرگته"را يك نفس ادا كرده و خرماهايي را كه روي زمين ريخته شده اند، جمع كرده و در جعبه ها مي ريزند. هر كس كه بتواند اين كلمه را با همان نفس بكشد، و خرماي بيشتري جمع كند، برنده خواهد بود. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان آبادان ثبت شده است.


ُهمِرييَه- hommeriye

 در اين بازي كه در آب انجام مي شود تمام افراد شناكنان به سوي جلو حركت مي كنند. فرد انتخاب شده به دنبال آنها شنا مي كند. به هر كس كه رسيد و دستش را روي سر او گذاشت، آن فرد بايد پشت سر بقيه قرار گيرد و مانند فرد قبلي همين كار را تكرار نمايد. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان شوش ثبت شده است.

ِاحبال(طناب كشي)
وسيله بازي طنابي بلند و محكم است و گاهي مقداري پارچه. در اين بازي ابتدا خطي روي زمين مي كشند بعد  در وسط طناب دو گره در فاصله معين مي زنند يا به جاي گره، دستمالي در وسط طناب مي بندند. هر گروه يك سر  طناب را مي گيرد و با فرمان سر گروه بازي آغاز مي شود. هر كدام از گروهها تلاش مي كنند طناب را به سوي خود بكشند. اگر گروهي موفق شود با كشش طناب، گره يا دستمال محدوده گروه مقابلشان را از روي خط مرزي به سوي خود بكشند، برنده خواهند بود. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان شوش ثبت شده است.

بازيهاي سنتي لرها و  بختياريها
كله ورووانكkelavaruvânak))- خرس خرسي(xers  xersi)-جيزبازي(jizbâzi) يا پندگال(pendegâl (- پشكل غار(peškelegâr)- كاكله مشت يا پوچ بازي(kâkelamošt)- تپ تپو(taptapu)- تل تل(taltal)- بند سرلنگ (bande sare leng)- قاچو- بِتي بازي- چغال( چغه)-دال پِلان-ُگل ُگلرز- قاو- چزگو- جوزو- هِي مِلكي-كاز كيز-كيله پينه-چو چور- طاق پيل- چار پشكلي- خالكي

معرفي چند نوع  بازيِ سنتيِ لري و  بختياري
خرس خرسي xers xersi
اين بازي از جمله بازيهاي مردانه است كه در مراسم عروسي و جشنهاي بختياري برگزارمي شود و در آن يك نفر با پوسيدن لباسهاي مندرس و انداختن پتو به دور خود به صورت خرس در مي آيد و به بقيه حمله مي كند و ديگران با ديدن وي در چنين حالتي مي خندند. در واقع اين بازي جنبه مزاح و سرگرمي براي حاضرين در مراسم را دارد. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان ايذه ثبت شده است.

بند سرلنگ bande sare leng
دراين بازي كه توسط مردان و پسران برگزار مي شد طنابي را به پاي يك  نفر مي بستند و عده اي دور او مي چرخيدند و يك نفر با كفش و يا وسيله اي او را كتك كاري مي كردند و فرد در بند نيز سعي مي كرد با پا به پاي آنها بزند٬ اگركسي را مي زد آن فرد جاي وي دربند گرفتار مي شد و توسط  بقيه كتك مي خورد. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان ايذه ثبت شده است.


بالا بلنديbalabolandi
اين بازي مخصوص دختران لر و بختياري  است و در آن معمولا، بچه هاي سنين 5 تا 10 ساله شركت ميكنند. فصل انجام اين بازي عمدتا در بهار است. در اين بازي، يك نفر نقش گرگ دارد و بقيه به عنوان گوسفند به جاهاي بلند فرار مي كنند. آنها اجازه نمي دهند فردي كه نقش گرگ را دارد، به آنها دسترسي پيدا كند. فردي كه توسط گرگ دستگير شود، از بازي اخراج مي شود. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان ايذه ثبت شده است.

سيم سيم مجسمه
اين بازي كه در روستاهاي لر نشين اطراف شوش انجام مي شود. بازي سيم سيم مجسمه  با ريتم و ساز و دهل انجام مي شود و همراه آن اشعاري خوانده مي شود. هنگامي كه شعر تمام مي شود، آهنگ قطع شده، تمام افراد بي حركت مي مانند. كسي بازنده است كه هنگام قطع آهنگ همچنان مشغول رقص باشد. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان شوش ثبت شده است.

چوب بازي(چو بزي)- ču bozi
چوب بازي عمدتا در مراسم عروسي اجرا مي شود. سن بازيگران  معمولا 15 سال به بالاست. وسايل بازي شامل يك چوب ضخيم و بلند و يك چوب باريك و كوتاه يا شيلنگ است. نفر اول چوب ضخيم را برداشته و دور ميدان راه مي رود و رجز مي خواند و ديگران را به بازي فرا مي خواند.
فردي كه ابراز تمايل به بازي دارد چوبي باريك بر مي دارد.حركات بازيكن با ريتم خاصي از ساز و دهل همراه است. فردي كه چوب باريك بر مي دارد، در حالي كه با دو دست چوب رابالاي سرش نگه مي دارد، شروع به رقصيدن و چرخيدن مي كند. هنگامي كه او قصد دارد به نفر اول(كسي كه چوب ضخيم در دست دارد)حمله كند، او(نفر اول)چوب را با كمي فاصله از خود در زواياي 60-90  درجه نگه ميدارد. طبق قانون اين بازي، نفر دوم(صاحب چوب باريك)مي تواند ضربه خود را تا زير زانوي نفر اول بزند و زدن ضربه بالاتر از زانو، خطا مي باشد. از نظر مردم حاضر، هر چه نفر اول ضربات بيشتري تحمل نمايد، قدرتمند تر جلوه مي نمايد. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان شوش ثبت شده است.  

بازي ِ ُگل و ُگل ريز
در اين بازي گروهي، افراد هدفي را مشخص مي كنند سپس چوبي به طول 20 تا 30 سانتي متر انتخاب مي كنند. چوب را به سمتي پرتاب مي كنند. هر كسي چوب را زود تر پيدا كرده و به هدف بزند برنده است. ضمن اينكه افراد ديگر سعي مي كنند كه به او اجازه ندهند چوب را به هدف بزند و اگر كسي بتواند چوب را از دست او بربايد و خود به هدف بزند، برنده است. اين بازي در سنين مختلف بين 7 تا 15 سال مرسوم است. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان انديمشك ثبت شده است.  

بازيِ قاو
دايره اي در نظر مي گيرند.  گروهي داخل دايره مي نشينند.گروه ديگر در بالاي سر آنها به دور شان مي چرخند و سعي مي كنند كلاهِ گروه وسط را بردارند. اگر موفق شوند، برنده اند و اگر گروه وسط هر كدام از آنها را با پا بزنند، گروه مقابل بازنده است و بايد داخل دايره بنشيند و گروه داخلِ دايره دور آنها بچرخد و كار آنها را انجام دهد. اين باز ي عمدتا در روزهاي عيد نوروز انجام مي شود. اين بازي در تحقيقات مردم نگاري شهرستان انديمشك ثبت شده است.

 بازيهاي محلي شوشتر
بازيهاي محلي

شامل: برد كل(bard kel) – اشتي تي(eštiti) – دوس بازي(dus bâzi) – قرقروك((qarqaruk – فنگ بازي(feng bâzi) – گل مشتك(gol moštak) -گُل مِلِنَه-گال پِشكِلَك-كي دارِ ايزِ نِه – گُروك

اشتي تي eštiti
اشتي تي eštiti بازي خاص شبهاي ماه رمضان است.  بازي كنان به دو گروه مساوي تقسيم  و هر گروه در يك نيمه زمين قرار مي گيرند. به نوبت از هر گروه  يك نفر با گفتن اشتي تي  با يك پا بدون اينكه نفس تازه كند داخل زمين گروه مقابل مي شود. بازيكن پيش از آنكه  نفس تازه كند بايد با  بازيكن مقابل  با دست تماس  پيدا كند و اگر دست بازيكن اشتي تي كنان به او بخورد بايد از بازي خارج شود.

گل مشتك gol moštak
بازي شبانه كودكان به اين صورت كه يك مهره(گل) را نزد يكي از ياران گروه مي گذارند و گروه مقابل بايد حدس بزند كه گل نزد كيست.

قم قمبه
در اين بازي فر فره اي را بر روي سطح مسطحي مي چرخانند و هر كس بتواند فرفره را با مدت زما ن بيشتري بچرخاند برنده اين بازيست.  

كي دارِ ايزِ نِه
در اين بازي بازيگران نام مستعاري بر خود مي نهند. بازيگري كه نقش گرگ را بازي مي كند بايستي  نام بازيگران ديگر  را حدس زند. فردي كه نامش درست حدس زده شده باشد، به سوي تُل(تپه) مي دود. اگر گرگ پيش از آنكه بازيگر به تُل برسد او را بگيرد، جاي آنها با هم عوض مي شود.

قطورgotur
 اين بازي با 5 سنگ كوچك(كمي كوچكتر از يك بند انگشت) انجام مي گيرد. بازيگر، سنگها را در كف دست نگه مي دارد و آنها را به هوا پرتاب مي كند  و بلافاصله دست خود را پشت به هوا مي گيرد. اگر از سنگهاي باز گشته شده، سنگي بر پشت دست قرار نمي گرفت يا تنها يك سنگ باقي مي ماند، آن بازيگر باخته بود. در غير اين صورت بايستي دوباره آنها را به هوا پرتاب كند كه اين بار بايستي كف دست خود را زير آنها قرار دهد تا در دستش جاي گيرند. او در حالي كه ريگها را در دست دارد باستي آنها را يكي يكي به هوا پرتاب كند و ساير ريگ ها افتاده شده را بردارد.اين بازي به نام "گُروك" نيز شناخته مي شود.  

بازيهاي محلي دزفول
الخترalaxtor - تاجفت tâjoft  - دالپلو dâlpelow - چوگه  -  čugaپا پا pâpâ - كي گل بره kigolbare – فيتال fitâl – رنگم رنگم ري لاسيه rangom rangom ri lâsie و...

توضيح برخي از بازيهاي سنتيِ دزفولي
كي گل بره

اين بازي از جمله بازيهاي درون آب است كه در آن افراد به صورت دسته جمعي وارد آب رودخانه مي شوند و در جاهايي كه عميق باشد به زير آب مي روند، هر كس كه توانست مسير بيشتري را زير آب طي كند و نفس كم نياورد برنده است. اين بازي مشترك ميان دختران و پسران است و از سنين 10 تا 20 سال در آن شركت مي كنند.

رنگم رنگم ري لاسيه
اين بازي توسط دختران برگزار مي شود. در اين بازي يك نفر از بقيه بزرگتر است و با گرفتن يك سيني بزرگ در دست جلو مي ايستد٬ بقيه با گرفتن طنابي در دست و عبور دادن از پاهاي خود به صورت يك ستون پشت سر او قرار مي گيرند و اين اشعار را مي خوانند: رنگم رنگم ري لاسيه٬ افراد حاضر در صف مي گويند: همچه گلي عباسيه hamče goli abâsiya و به دنبال آن مي روند. در اينجا بايد كسي از صف خارج شود و هر كس كه به زمين افتاد بازنده است.


بازيهاي محلي بهبهان
بازيهاي منطقه بهبهان داراي تنوع و گستردگي خاصي است كه كودكان، نوجوانان اعم از دختر يا پسر به انجام آن مي پردازند. برخي از انواع اين بازي ها به شرح زير مي باشد:
قطور qotur، تي تي titi، سوار سوار، كل كل برد kelkelebard، تپ تپ گا taptape gâ، امي بي amibi يا دال كلي dâlkeli، اي دسه ei dasa، اسه سوار esesavâr، گل تكونار gol tekonâr، مزوت شهري mazotešahri، مرد سلوري marde salori و...

توضيح برخي از بازيهاي سنتيِ بهبهان
سوار سوار

بازي به صورت دو نفر دو نفر انجام مي شود. پس از قرعه كشي يك نفر روي كول ديگري سوار مي شود و به در خانه ها رفته از صاحب خانه سؤال مي كنند سوار سوار؟ يا پياده سوار؟ اگر صاحب خانه مي گفت پياده سوار آن دو جايشان را عوض مي كنند و بازي به همين ترتيب ادامه مي يابد.

تپ تپ گا taptape gâ
روش اين بازي به اين شرح است كه يك نفر در محل مشخص چشم مي گذارد و ديگران پنهان مي شوند پس از لحظاتي او به دنبال آنان مي گردد و هر كس را كه ببيند دست خود را به سر او مي زند و آن شخص به اين ترتيب از بازي خارج مي شود. هر كس نيز بتواند بدون ديده شدن به محل بازي برسد برنده است. نوبت چشم گذاري بعدي به فردي مي رسد كه زودتر ازهمه بازنده شده باشد.

دسته ها : خوزستان

پوشاك  سنتيِ لرها و بختياريها
هر جامعه اي پوشاكي متناسب با فرهنگ خود دارد. پوشاك همواره به عنوان ويژگي خاصي در تمايز جوامع از هم به شمار مي رفته است و نوعي نماد براي بيان فرهنگ هر جامعه است.
 

پوشاك سنتيِ زنانِ لر و  بختياري- تن پوش
تنبان قري: براي دوخت آن 10 متر پارچه نياز است. پارچه مورد استفاده اين نوع تنبان معمولا ضخيم است. اين نوع پارچه ها از تنوع رنگ برخوردارند. در بالاي اين نوع پوشاك، براي رد كردن بند تنبان قسمتي تعبيه شده است. هنگام بسته شدن بند شلوار قري، بر روي كمر، به علت پهناي زياد پارچه، چينهاي متعددي بر روي آن ايجاد مي شود. لبه شلوار قري به وسيله نوار رنگي با نام محلي گرزgerz تزيين مي شود.
 

زير پيراهن: بالا پوشي زنانه  كه از حدود 5/2متر پارچه تهيه مي شود. پيراهن داراي آستينهاي ساده و آزاد و يقه گرد است. لبه هاي زير پيراهن توسط نوار رنگي تزيين مي شود.
 

پيراهن: بالا پوشي كه از حدود 5/3 متر پارچه تهيه مي شود. پيراهن داراي يقه هفتي و چاكي است كه از دو طرف از كمر به پايين مي باشد. پارچه پيراهن از بهترين جنس مخملي انتخاب مي شود. لبه هاي پيراهن را با نوار رنگي و سكه تزيين مي نمايند.
 

جليقه:پوشاكي است بدون آستين كه از جلو باز مي باشد و بر روي پيراهن پوشيده مي شود. پارچه آن نيز از مخمل تهيه مي شود و لبه هاي آن با نوارهاي رنگي و سكه تزيين مي شود. دو جيب نيز در قسمت پايين جليقه تعبيه شده است.
 

پوشاك سنتيِ زنانِ لر و  بختياري - سر پوش
لچك:روسري است كه عمدتا از پارچه هاي سفيد (تترون)تهيه مي شود. براي دوخت آن، قاعده پارچه مستطيل شكلي به وسيله پارچه نيم دايره اي دوخته مي شود. به لبه هاي آزاد لچك، بند هايي نيز دوخته مي گردد. اين بند به وسيله مهره هاي رنگي  با نام محلي بوناbuna مزين شده و نوك هر مهره نيز توسط سكه، مهره ها و الماس هاي مصنوعي تزيين مي شود تا آويزي زيبا، شكل گيرد.
به پشت لچك، پارچه اي مربع شكل تزيين شده با منجوق و نوارهاي رنگي آويخته مي شود، به اين زيور زنانه "پي سري" يا" زلزله" يا" مونجاق" مي گويند.   بندي به طول ا تا 5/1 متر مزين به مهره، سكه و الماسهاي مصنوعي با سنجاق قفلي به دوطرف لچك، وصل مي گردد. اين زيور از پشت به حالت آويزان مي باشد و به "بند سيزن"معروف است. زنان بختياري هنگام بستن لچك، دو قسمت از گيسوي خود را از طرفين جدا كرده و از دو طرف چهره خود و از زير بند لچك مي گذرانند. كه اين نوعي آرايش زنانه محسوب مي شود. اين نوع پوشاك بيشتر در آيين هاي شاد مورد استفاده قرار مي گيرد.
 

مِي نا: روسري بلندي كه از 5 متر پارچه تهيه مي شود و مستطيل شكل است. مينا را با سنجاق به پشت لچك وصل مي كنند. يكي از گوشه هاي مينا از روي شانه رد شده و بر روي شانه ديگر با سنجاق قفلي مهار مي شود.
 

تيگ بند: دستمال سياهيست كه زنان عزادار به پيشاني مي بندند.

پوشاك سنتيِ زنانِ لر و  بختياري – پاپوش
در اصطلاح محلي لري و بختياري به پاپوش،"پاوزارpawezar"مي گويند. از معروفترين پاپوشهاي زنان لر و بختياري مي توان از كفش هاي چرمي ِ زنانه موسوم به "اُرسي"نام برد كه در قديم به رنگ سفيد بودند. اُرسي از جنس پلاستيك هم ساخته مي شد.
  

پوشاك سنتيِ زنانِ لر و  بختياري – زيور آلات
 ميل كول:بازوبندي نقره اي است كه روي بازو بسته مي شود.
 

بند سيزه: مانند تسبيحي است و شامل مهره هاي رنگي مي شود كه به وسيله دو گيره به پشت سر آويزان مي كنند.
 

گردن بند ميخك: گردن بنديست كه از ميخك بافته شده است و براي خوشبو شدن تن و لباس به گردن مي آويزند.

پوشاك سنتيِ مردان لر و  بختياري -تن پوش
 شلوار دبيت: اين شلوار از پوشاك هاي سنتي مردان بختياري است و هنوز هم  مورد استفاده قرار مي گيرد. جنس شلوار از دبيت است و رنگ آن سياه. در دوخت اين شلوار 5 متر پارچه استفاده مي گردد. براي بند اين شلوار 3 الي 4 كش استفاده مي شود.
 

چوقا: نوعي بالا پوش است كه از نخهاي پشمي خود رنگ بافته مي شود. چوقا به رنگ سفيد و گاهي سفيد متمايل به زرد با خطوط راه راه بدون آستين و جلو باز است. بلندي چوقا تا بالاي زانو مي باشد.

پوشاك سنتيِ مردان ِيختياري - سر پوش
 كلاه نمدي(ُكَله): كلاه نمدي در بختياريها شامل شب كلاه و كلاه خسروي و كلاه خاني است. رنگ شب كلاه قهوه اي روشن است و گنبدي شكل اند كه  كودكان و اقشار عادي از آن استفاده مي كردند. كلاه خسروي آنهايي هستند كه بالايشان صاف و دهانه آنها اندكي تنگ و رنگ آنها سياه است. كلاههاي بلندي كه بالايشان صاف و دهانه آنها اندكي تنگ و به رنگ سفيدند كلاه خاني نام دارند. نكته جالب در مورد كلاه اين بود كه شيوه قرار گرفتن كلاه بر سر نمايانگر موقعيت اجتماعي افراد بوده است. مثلا كدخدا ها و مسن تر ها كلاهشان را مايل به جلو ي سر و كمي كج قرار مي دادند. جوانان كلاه را وسط سر و رو به عقب مي گذاشتند. نمدمالهاي شوشتر و دزفول، عمده ترين سازندگان كلاه هاي نمدي بودند كه متاسفانه امروزه به جز عده معدودي، كسي از آنها باقي نمانده است.

پوشاك هاي خاص
كردين
پوشاك نمدين ضخيم و سياه رنگي كه بدون آستين مي باشد. درازاي آن تا زير زانوست و از جلو باز است. اين پوشاك ويژه چوپانان محلي است.

دسته ها : خوزستان

قيصر امين‌پور: قيصر امين‌پور در دوم ارديبهشت ماه ۱۳۳۸ در گتوند شوشتر در شمال استان خوزستان به دنيا آمد. تحصيلات ابتدايي را در گتوند ادامه داد و در سال ۵۷ در رشته دامپزشكي دانشگاه تهران پذيرفته شد ولي پس از مدتي از اين رشته انصراف داد. امين‌پور، در سال ۱۳۶۳ بار ديگر اما در رشته زبان و ادبيات فارسي به دانشگاه رفت و اين رشته را تا مقطع دكترا گذراند و در سال ۷۶ از پايان‌نامه دكتراي خود با راهنمايي دكتر محمدرضا شفيعي كدكني با عنوان "سنت و نوآوري در شعر معاصر" دفاع كرد. اين پايان‌نامه در سال ۸۳ و از سوي انتشارات علمي و فرهنگي منتشر شد. او در سال ۱۳۵۸، از جمله شاعراني بود كه در شكل‌گيري و استمرار فعاليت‌هاي واحد شعر حوزه هنري تا سال ۶۶ تأثير گزار بود. وي طي اين دوران مسئوليت صفحه شعر هفته‌نامه سروش را بر عهده داشت و اولين مجموعه شعر خود را در سال ۶۳ منتشر كرد. اولين مجموعه او "در كوچه آفتاب" دفتري از رباعي و دوبيتي بود و به دنبال آن"تنفس صبح" تعدادي از غزلها و شعرهاي سپيد او را در بر مي‌گرفت. امين پور هيچگاه اشعار فاقد وزن نسرود و در عين حال اين نوع شعر را نيز هرگز رد نكرد. دكتر قيصر امين‌پور، تدريس در دانشگاه را در سال ۱۳۶۷ و در دانشگاه الزهرا آغاز كرد و سپس در سال ۶۹ در دانشگاه تهران مشغول تدريس شد. وي همچنين در سال ۶۸ موفق به كسب جايزه نيما يوشيج، موسوم به مرغ آمين بلورين شد. امين‌پور در سال ۸۲ به‌عنوان عضو پيوسته فرهنگستان زبان و ادبيات فارسي برگزيده شد . وي پس از تصادفي در سال ۱۳۷۸ همواره از بيماري‌هاي مختلف رنج مي‌برد و حتي دست كم دو عمل جراحي قلب و پيوند كليه را پشت سر گذاشته بود و در نهايت حدود ساعت سه بامداد سه‌شنبه هشتم آبان ۱۳۸۶ در بيمارستان دي درگذشت. پيكر اين شاعر در زادگاهش گتوند و در كنار مزار شهداي گمنام اين شهرستان به خاك سپرده شد. پس از مرگ وي ميدان شهرداري منطقه دو واقع در سعادت آباد به نام قيصر امين پور نامگذاري شد.

http://www.golabad.com/portal/wp-content/uploads/2011/10/aminpoor.jpg

دسته ها : خوزستان

ب‍‍ا ت‍وج‍ه‌ ب‍ه‌ پ‍ي‍ش‍ي‍ن‍ه‌ ت‍‍اري‍خ‍‍ي‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ز‌اگ‍رس‌ ك‍ه‌ در گ‍ذش‍ت‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ دور م‍‍ه‍د ت‍م‍دن‌ و ف‍ر‌ه‍ن‍گ‌ ‌ع‍ي‍لام‍ي‍‍ان‌ ب‍وده‌، ‌اي‍ن‌ س‍رزم‍ي‍ن‌ پ‍ي‍وس‍ت‍ه‌ ب‍س‍ت‍ر م‍ن‍‍اس‍ب‍‍ي‌ ب‍ر‌ا‌ي‌ رش‍د و ش‍ك‍وف‍‍اي‍‍ي‌ ‌ه‍ن‍ر و ص‍ن‍‍اي‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ي‌ در زم‍ي‍ن‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ ب‍ه‌ ش‍م‍‍ار ‌آم‍ده‌ ‌اس‍ت‌. ‌ه‍م‍چ‍ن‍ي‍ن‌ ت‍‍ع‍دد و ت‍ك‍ث‍ر ق‍وم‍‍ي‌ و ف‍ر‌ه‍ن‍گ‍‍ي‌ م‍ردم‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ (ب‍خ‍ت‍ياري‍‍ه‍‍ا‌ي‌ س‍‍اك‍ن‌ ش‍م‍‍ال‌ و ش‍رق‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌، ‌ا‌ع‍ر‌اب‌ س‍‍اك‍ن‌ در ج‍ن‍وب‌ و ‌غ‍رب‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ و س‍‍اك‍ن‍‍ان‌ ب‍خ‍ش‍‍ه‍‍ا‌ي‌ م‍رك‍ز‌ي‌ ك‍ه‌ ‌ع‍م‍دت‍‍ا ش‍‍ه‍ر‌ه‍‍ا‌ي‌ ‌ا‌ه‍و‌از، دزف‍ول‌، ش‍وش‌ و ش‍وش‍ت‍ر ر‌ا ش‍‍ام‍ل‌ م‍‍ي‌ ش‍ود) م‍وج‍ب‌ ش‍ده‌ تا ص‍ن‍‍اي‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ي‌ در خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ‌از ت‍ن‍و‌ع‌ چ‍ش‍م‍گ‍ي‍ر‌ي‌ ب‍رخ‍ورد‌ار ش‍ود. وج‍ود ‌ع‍ش‍‍اي‍ر ك‍وچ‌ رو ك‍ه‌ خ‍ود ح‍‍اف‍ظ ‌ه‍ن‍ر‌ه‍‍ا و ص‍ن‍‍اي‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ي‌ خ‍‍اص‌ ‌ه‍س‍ت‍ن‍د م‍وج‍ب‌ ت‍ن‍و‌ع‌ رش‍ت‍ه‌ ‌ه‍‍ا و ن‍ي‍ز ت‍روي‍ج‌ ص‍ن‍‍اي‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ي‌ ب‍ه‌ دي‍گ‍ر م‍ن‍‍اطق‌ ش‍ده‌ ‌اس‍ت‌.

ك‍پ‍وب‍‍اف‍‍ي‌: ي‍ك‍‍ي‌ ‌از ص‍ن‍‍اي‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ي‌ ب‍وم‍‍ي‌ و خ‍‍اص‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ م‍ح‍ص‍ولات‍‍ي‌ ب‍ه‌ ن‍‍ام‌ ك‍پ‍و م‍‍ي‌ ب‍‍اش‍د ك‍ه‌ ب‍‍ا پ‍ي‍چ‍ش‌ س‍‍اق‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ م‍رك‍ز‌ي‌ و ج‍و‌ان‌ ن‍خ‍ل‌ ب‍ه‌ دور س‍‍اق‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ ك‍رت‍ك‌ ش‍ك‍ل‌ م‍‍ي‌ گ‍ي‍رد و ب‍‍ا ن‍ق‍ش‌ ‌ان‍د‌از‌ي‌ ك‍‍ام‍و‌ا‌ه‍‍ا‌ي‌ ‌ال‍و‌ان‌، زي‍ب‍‍اي‍‍ي‌ ‌آن‌ چ‍ن‍د ب‍ر‌اب‍ر م‍‍ي‌ ش‍ود. م‍ركز ب‍‍اف‍ت‌ ك‍پ‍و، د‌ه‍س‍ت‍‍ان‌"ش‍‍ه‍ي‍ون‌ " و‌اق‍‍ع‌ در ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ دزف‍ول‌ ب‍وده‌ و م‍‍ع‍م‍ولاً ب‍ه‌ ش‍ك‍ل‌ س‍ب‍د‌ه‍‍ا‌ي‌ در د‌ار و ب‍دون‌ در ب‍ه‌ ص‍ورت‌ س‍ي‍ن‍‍ي‌ در ‌ان‍د‌ازه‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ رن‍گ‍‍ي‌ و س‍‍اده‌ ب‍‍اف‍ت‍ه‌ م‍‍ي‌ ش‍ود.

 ح‍ص‍ي‍ر: ح‍ص‍ي‍رب‍‍اف‍‍ي‌ ‌از ق‍دي‍م‍‍ي‌ ت‍ري‍ن‌ ص‍ن‍‍اي‍‍ع‌ دس‍ت‍‍ي‌ و ش‍‍اي‍د ك‍‍ه‍ن‌ ت‍ري‍ن‌ ‌آن‍‍ه‍‍ا در ‌اس‍ت‍‍ان‌ م‍‍ي‌ ب‍‍اش‍د. ‌اي‍ن‌ ‌ه‍ن‍ر- ص‍ن‍‍ع‍ت‌ در خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ب‍س‍يار پ‍ررون‍ق‌ ب‍وده‌ ب‍ه‌ طور‌ي‌ ك‍ه‌ ف‍ر‌آورده‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ ‌آن‌ در ‌ه‍م‍ه‌ ن‍ق‍‍اط ‌اي‍ر‌ان‌ ‌ع‍رض‍ه‌ م‍‍ي‌ ش‍ود. ‌ام‍روز در ن‍ق‍‍اط م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ ‌ه‍ر ج‍‍ا ك‍ه‌ دس‍ت‍رس‍‍ي‌ ب‍ه‌ ب‍رگ‌ ن‍خ‍ل‌ و ن‍‍ي‌ و ت‍رك‍ه‌ ‌ام‍ك‍‍ان‌ پ‍ذي‍ر ب‍‍اش‍د م‍‍ي‌ ت‍و‌ان‌ ح‍ص‍ي‍رب‍‍اف‍‍ي‌ ر‌ا دي‍د. ش‍‍ه‍ر‌ه‍‍ا‌ي‌ ‌آب‍‍اد‌ان‌ خ‍رم‍ش‍‍ه‍ر، ش‍‍ادگ‍‍ان‌ و دش‍ت‌ ‌آز‌ادگ‍‍ان‌ ‌از م‍ر‌اك‍ز ‌ع‍م‍ده‌ ت‍ول‍ي‍د ‌اي‍ن‌ م‍ح‍ص‍ول‌ ‌اس‍ت‌.

 ق‍‍ال‍‍ي‌ م‍ح‍ل‍‍ي‌: ن‍و‌ع‍‍ي‌ ق‍‍ال‍‍ي‌ ب‍‍ا ك‍ي‍ف‍ي‍ت‌ ب‍‍الا و ن‍ق‍وش‌ ب‍س‍ي‍‍ار م‍ت‍ن‍و‌ع‌ در ش‍م‍‍ال‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ ت‍وس‍ط زن‍‍ان‌ و دخ‍ت‍ر‌ان‌ ب‍خ‍ت‍ي‍‍ار‌ي‌ ب‍دون‌ ب‍ك‍‍ارگ‍ي‍ر‌ي‌ ن‍ق‍ش‍ه‌ ‌از پ‍ي‍ش‌ طر‌اح‍‍ي‌ ش‍ده‌ و ف‍ق‍ط ب‍‍ا ت‍ك‍ي‍ه‌ ب‍ر ذ‌ه‍ن‌ خ‍لاق‌ ‌آن‍‍ان‌ ت‍ول‍ي‍د م‍‍ي‌ ش‍ود. ن‍ق‍وش‌ ‌اي‍ن‌ ق‍‍ال‍ي‍‍ه‍‍ا ب‍س‍ي‍‍ار م‍ت‍ن‍و‌ع‌ و چ‍ش‍م‌ ن‍و‌از ‌اس‍ت‌ و ‌اك‍ث‍ر ن‍ق‍وش‌ ‌از طب‍ي‍‍ع‍ت‌ و م‍ح‍ي‍ط ‌اطر‌اف‌ زن‍دگ‍‍ي‌ ‌آن‍‍ان‌ م‍‍ان‍ن‍د گ‍ل‌، ك‍‍اس‍ه‌، م‍‍ا‌ه‍‍ي‌، پ‍رو‌ان‍ه‌، ش‍‍ان‍ه‌ ت‍ش‍ك‍ي‍ل‌ م‍‍ي‌ گ‍ردد. ش‍‍ه‍ر‌ه‍‍ا‌ي‌ م‍س‍ج‍د س‍ل‍ي‍م‍‍ان‌، ‌ان‍دي‍م‍ش‍ك‌ و ‌اي‍ذه‌ ‌از م‍ر‌اك‍ز ت‍ول‍ي‍د ‌اي‍ن‌ م‍ح‍ص‍ول‌ م‍‍ي‌ ب‍‍اش‍د.

دسته ها : خوزستان

خرما، ادويه هفت رنگ، ليف خرما، عبا، حصير، گبه، فرش، گليم، سجاده بافي، جاجيم، نمد، خراطي، حصير بافي، حلوا ارده، حلوا شكري، حلوا كنجدي، شير ارده، انواع كلوچه سنتي.

 

 

دسته ها : خوزستان
X